Για την συνάντηση Τσαβούσογλου-Λαβρόφ στην Άγκυρα - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Με άρθρο της η ηλεκτρονική εφημερίδα ‘Το Βήμα,’ αναφέρεται στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Τουρκίας και της Ρωσίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου και Σεργκέι Λαβρόφ, που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα. 

Σταχυολογούμε ενδεικτικά από το δημοσίευμα της εφημερίδας ‘Το Βήμα’: «Χωρίς την επίτευξη συγκεκριμένης συμφωνίας ολοκληρώθηκε στην Άγκυρα η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, και της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ. Μιλώντας μετά τη συνάντηση, οι δύο επικεφαλής της διπλωματίας έκαναν λόγο για χρήσιμη και παραγωγική συνάντηση, χωρίς όμως να αναφέρουν κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα, παρά μόνο τη βούληση για μεταφορά των ουκρανικών σιτηρών.  Σύμφωνα με το Reuters, ο Τσαβούσογλου χαρακτήρισε παραγωγικές τις διαπραγματεύσεις με τον Σεργκέι Λαβρόφ. Είπε ότι συζήτησαν την κατάσταση στην Ουκρανία και περιφερειακά ζητήματα με την ευκαιρία της επίσκεψης του Λαβρόφ στην Άγκυρα».

Σε αυτό το πλαίσιο όμως, δύναται να αναφέρουμε πως η συζήτηση μεταξύ των δύο υπουργών Εξωτερικών, περιστράφηκε περισσότερο γύρω από την αναζήτηση δικλείδων ασφαλείας για την κατά το δυνατόν ασφαλέστερη οργάνωση της διαδικασίας εξαγωγής των Ουκρανικών σιτηρών (και οι δύο χώρες ή αλλιώς, και τα δύο καθεστώτα, επιθυμούν την ενεργότερη εμπλοκή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στην όλη διαδικασία), και όχι τόσο γύρω από την άμεση αναζήτηση μίας λύσης γύρω από την μεταφορά των Ουκρανικών σιτηρών σε αγορές εκτός Ουκρανίας. 

Άλλως πως, μέσω αυτής της συνάντησης επιδιώχθηκε να τεθούν οι βάσεις για τη διεξαγωγή μίας τέτοιας επιχείρησης (που αν και εμπεριέχει ένα βαθμό ρίσκου, θα λέγαμε πως αυτό μειώνεται λόγω της δραστηριοποίησης της Τουρκίας, η οποία 'απορροφά' δραστικά την ένταση στις διμερείς σχέσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας), μεταφοράς σιτηρών εκτός Ουκρανίας, στο εγκάρσιο σημείο όπου αυτή η επιχείρηση δεν καθίσταται μία αμιγώς «Ουκρανική υπόθεση» για να παραφράσουμε ελαφρώς τον δικηγόρο Μιχάλη Στελακάτο-Λοβέρδο, ο οποίος έχει προσφέρει μία εμπεριστατωμένη ανάλυση της καταδίκης της δικτατορίας των συνταγματαρχών από την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, για την συστηματική παραβίαση άρθρων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

 Και μεταξύ των άρθρων αυτών συναντούμε και άρθρα που αναφέρονται στο σεβασμό της αξιοπρέπειας και της ανθρώπινης ζωής. Πέραν αυτού όμως, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, έσπευσαν να συζητήσουν μία σειρά ζητημάτων που εν προκειμένω άπτονται του πεδίου των διμερών σχέσεων Τουρκίας και Ρωσίας εν τω μέσω της Ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία. 

Δεν κομίζουμε 'γλαύκας εις Αθήνας,' εάν τονίσουμε πως αυτές οι διμερείς σχέσεις δεν έχουν επηρεασθεί επί τα χείρω από την Ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία και την εξέλιξη της. 

Εμείς θα θίξουμε ένα ιδιαίτερο ζήτημα το οποίο δεν έχει αναδειχθεί ιδιαιτέρως αυτή την περίοδο όπου και εξελίσσεται η Ρωσική στρατιωτική εισβολή, χρησιμοποιώντας την έννοια της «αλλαγής των εθνικών δομών ευκαιριών» (changing domestic opportunity structures'), του Knill, υπογραμμίζοντας πως η Ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία αποτέλεσε την 'ευκαιρία' για μία εκ νέου αξιολόγηση των Ρωσο-τουρκικών σχέσεων και των βάσεων πάνω στις οποίες εδράζονται, εκεί όπου διαφαίνεται πλέον με ενάργεια πως οι διμερείς σχέσεις διέπονται από έναν υψηλό βαθμό σταθερότητας-προβλεψιμότητας (οι δύο δρώντες αποφεύγουν ενέργειες και κινήσεις που θα μπορούσαν να αιφνιδιάσουν ενεργοποιώντας αρνητικά ανακλαστικά), με τις δύο χώρες να επενδύουν συμβολικούς και μη πόρους, προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης των σχέσεων αυτών, σε όποιο πεδίο απαιτείται. 

Η Ουκρανία και οι εκεί εξελίξεις, είναι το νέο πεδίο εντός του οποίου δοκιμάζεται και επιτελείται στην πράξη η συμμαχία των δύο χωρών, συμμαχία που δεν έχει στρατιωτικό χαρακτήρα όπως συνέβη στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, όπου στρατιωτικές δυνάμεις των δύο χωρών είναι επιφορτισμένες με τη διαφύλαξη της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, αλλά, πολιτικό-διπλωματικό, με έναν βαθμό αλληλοκατανόησης να είναι κάτι παραπάνω από ορατός. 

«Ο Τσαβούσογλου δήλωσε ότι η Τουρκία θεωρεί ρεαλιστική την ιδέα της δημιουργίας ασφαλούς διαδρόμου για την εξαγωγή σιτηρών από την Ουκρανία, αποφεύγοντας να πει αν και η Ρωσία συμφωνεί ότι πρόκειται για κάτι ρεαλιστικό.
«Μιλάμε για έναν μηχανισμό που μπορεί να δημιουργηθεί μεταξύ ΟΗΕ, Ρωσίας, Ουκρανίας και Τουρκίας. Θεωρούμε αυτό το σχέδιο ρεαλιστικό. Πρέπει να συζητήσουμε μέτρα για την ασφαλή διέλευση των πλοίων» υποστήριξε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Άγκυρα είναι έτοιμη να οργανώσει συνάντηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας, της Ουκρανίας, της Τουρκίας και του ΟΗΕ στην Κωνσταντινούπολη για την εξαγωγή σιτηρών από τα ουκρανικά λιμάνια». 

Όπως η Τουρκία δεν επιθυμεί να τεθεί εκτός από τις διεργασίες που αφορούν τη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, έτσι δεν επιθυμεί να τεθεί εκτός και από τις διεργασίες που αφορούν την μεταφορά Ουκρανικών σιτηρών, διεκδικώντας τον ανάλογο διαμετακομιστικό ρόλο.

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ