Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος – Γράφει ο Γρηγόρης Γιοβανόπουλος

287Στις 16 Νοεμβρίου του 1952 στην τραυματισμένη από τον εμφύλιο Ελλάδα, διεξήχθησαν οι εκλογές που σήμαναν το τέλος του κεντρώου διαλείμματος και ξανάφερναν στην εξουσία τη δεξιά παράταξη , εξουσία που διατήρησε μέχρι το 1963 (με ότι αυτό συνεπάγεται ) ,οπότε έχουμε  ένα άλλο κεντρώο διάλειμμα με την Ε.Κ. του Γεωργίου Παπανδρέου.
Στις εκλογές εκείνες βασικοί αντίπαλοι ήταν η Εθνική Προοδευτική Ένωσις Κέντρου (ΕΠΕΚ) με αρχηγό το  Στρατηγό Νικόλαο Πλαστήρα και ο Ελληνικός Συναγερμός του Στρατάρχη Αλέξανδρου Παπάγου.
Το διακύβευμα  των εκλογών αυτών ήταν από τη μια η μετριοπάθεια , η συμφιλίωση , η συνδιαλλαγή ,η επούλωση των τραυμάτων του εμφυλίου και από την άλλη  η ισχυροποίηση των επεμβάσεων του αμερικανικού παράγοντα, η διατήρηση του κλίματος του εμφυλίου και η επιβολή των κυριάρχων κοινωνικών στρωμάτων.
Ο πολύπαθος Ελληνικός λαός  μετά τις απώλειες του πολέμου , την κατοχή και τον καταστροφικό εμφύλιο προσπαθούσε απεγνωσμένα να συνέλθει και να επουλώσει τις πληγές του. Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις ,καθώς και αρκετά μεγάλη επιρροή στο εκλογικό σώμα διαδραμάτιζε η Αριστερά, ο ηγέτης της οποίας Νίκος Ζαχαριάδης  ξεστομίζει το περίφημο πλέον «τι Παπάγος, τι Πλαστήρας» βοηθώντας και αυτός  όπως  και ο περιβόητος Αμερικανός Πρέσβης Πιουριφόι στον τερματισμό της φιλελεύθερης διακυβέρνησης στην Ελλάδα. Πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν εδώ γι αυτήν την επιλογή της Αριστεράς και τις συνέπειές της αλλά θα ήθελα πρώτα να περιγράψω ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι , τα ονόματα των οποίων έγιναν σύνθημα στα χείλη των οπαδών της Αριστεράς τότε, αλλά και κάθε φορά που επιχειρείται να καταδειχτεί είτε η ομοιότητα των δύο παρατάξεων (για τους οπαδούς της Αριστεράς) ,είτε η καταστροφική πολιτική των «ίσων αποστάσεων» που τόσα δεινά επισώρευσε στον τόπο (για τους οπαδούς της Κεντροαριστεράς).
Ο Στρατηγός Νικόλαος Πλαστήρας

_ Γεννήθηκε στο Μαυροβούνι της Καρδίτσας από φτωχή οικογένεια των Αγράφων , οι πρόγονοι της οποίας είχαν πολεμήσει με τον Καραϊσκάκη
_Φοίτησε στην σχολή υπαξιωματικών και το 1907 πήρε μέρος στον Μακεδονικό αγώνα  πολεμώντας στα μέρη μας στον θρυλικό  «βάλτο» .
_ Στους Βαλκανικούς πολέμους διακρίνεται και κερδίζει το προσωνύμιο «μαύρος καβαλάρης»
_Προάγεται «επ’ ανδραγαθία» στο πεδίο της μάχης σε Αντισυνταγματάρχη.
_ Αναλαμβάνει διοικητής του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων και πολεμά στην Ουκρανία.
_Φτάνει από τους πρώτους στην Μ.Ασία και κατά την καταστροφή διατηρεί συντεταγμένο το Σύνταγμά του ,δίνοντας νικηφόρες μάχες και σώζοντας πολλούς Έλληνες από τη σφαγή.
_Οι Τούρκοι τον αποκαλούσαν «Καρά-Πιπέρ» και το Σύνταγμά του «Σεϊτάν-Ασκέρ»
_Ηγείται της επανάστασης που απομακρύνει τον Κωνσταντίνο και κηρύσσει την αβασίλευτη Δημοκρατία
_Το 1944 αναλαμβάνει την Πρωθυπουργία εν μέσω των δεκεμβριανών συγκρούσεων
_Το 1950 ιδρύει την ΕΠΕΚ και γίνεται τρεις φορές Πρωθυπουργός
_Στις 26 Ιουλίου 1953 ο «μαύρος Καβαλάρης»πεθαίνει σε ένα φτωχικό διαμέρισμα και κηδεύεται με τιμές Πρωθυπουργού εν ενεργεία.
Αγνός, τίμιος ,ανιδιοτελής (την τιμιότητά του επισημαίνουν εχθροί και φίλοι)
Ανθρωπιστής , στοργικός πατέρας τεσσάρων θετών ορφανών από την Μ. Ασία.
Διαπρύσιος κήρυκας κατά της θανατικής ποινής. «……θέλω να καταργηθεί η  ποινή  του θανάτου. Εξεγείρεται η ψυχή μου ως ανθρώπου και ως Χριστιανού…..» (Τήνος ,15-8-1950).
Πρωθυπουργός στις ταραγμένες μέρες του ’44, τον «παύουν» οι Άγγλοι όταν δεν τον χρειάζονται, «προφητεύει» τον εμφύλιο αλλά δεν μπορεί να τον αποσοβήσει.
Ανίσχυρος σε μια χώρα που ο Αμερικανός Πρέσβης έχει υπεραρμοδιότητες, από την σύνθεση της Κυβέρνησης ως τα οικονομικά θέματα.
Γενναίος στο σιδερένιο κρεβάτι εκστρατείας , πάντα σε νοικιασμένο σπίτι, ένας ρομαντικός επαναστάτης. Θα μείνουν στην ιστορία τα λόγια που απήυθυνε στον Άγγλο Πρέσβη όταν ο τελευταίος ζητούσε επίμονα και με απειλές κατά της χώρας να μην εκτελεστούν οι  «έξι».
« Η Ελλάς υπήρξε τίμια σύμμαχος της Αγγλίας .Την εγκαταλείψατε αλλά εκείνη συνέχισε μόνη της τον αγώνα. Είδε τους πληθυσμούς της να σφαγιάζονται , την Ελληνική γη να ακρωτηριάζεται. Μπορεί να ζήσει και μόνη.
Και αν καταρρεύσει  θα στήσουμε στον κάβο Μαλέα μια πινακίδα που θα γράφει ,πως εδώ ανθούσε κάποτε ένας πολιτισμός ,που κατέστρεψαν οι Δυτικές Δυνάμεις με πρωταγωνίστρια την Αγγλία. Αυτό να διαβιβάσεις στην Κυβέρνησή σου. Τελειώσαμε κύριε. Δεν έχουμε τίποτε άλλο να πούμε. Πηγαίνετε!»
Ο Στρατάρχης Αλέξανδρος Παπάγος

_Γεννήθηκε το 1883 από εύπορη αστική οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν  υποστράτηγος του Ελληνικού στρατού και η μητέρα του ανιψιά του Γεώργιου Αβέρωφ. Παντρεύτηκε την Μαρία Καλίνσκη απόγονο του οπλαρχηγού Βάσου Μαυροβουνιώτη.
_Φοίτησε στη στρατιωτική σχολή των Βρυξελλών και στη σχολή εφαρμογής ιππικού της Υπρ.
_Στους Βαλκανικούς πολέμους με το βαθμό του Ίλαρχου ήταν διαγγελέας του Αρχιστρατήγου Διαδόχου Κωνσταντίνου.
_ Στη Μικρασιατική εκστρατεία υπηρετεί ως επιτελάρχης της ταξιαρχίας ιππικού.
_Αποστρατεύεται το 1923 και επανέρχεται το 1926 στο στράτευμα με τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη.
_ Το 1935 ηγείται του πραξικοπήματος που επαναφέρει τη βασιλεία και τον Γεώργιο Β’
_Αρχηγός του ΓΕΣ κατά τη Δικτατορία του Μεταξά.
_Αρχιστράτηγος κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41.
_Το 1948 αναλαμβάνει «εν λευκώ» τη διοίκηση του στρατούκατά τον εμφύλιο.
_Το 1949 του απονέμεται ο τίτλος του Στρατάρχη.
_Το Νοέμβριο του 1952 ο «Ελληνικός Συναγερμός» κερδίζει τις εκλογές και ο Παπάγος γίνεται Πρωθυπουργός.
_Στις 4 Οκτωβρίου του 1955 πεθαίνει στην Αθήνα και τον διαδέχεται ο Κ. Καραμανλής παρότι Αντιπρόεδροι της Κυβέρνησης ήταν ο Σ. Στεφανόπουλος και ο Π. Κανελλόπουλος.
Αστός και εύπορος ο Στρατάρχης ήταν οπαδός του Κωνσταντίνου ,τις επιλογές του οποίου στήριξε κατά τα ταραγμένα χρόνια του Εθνικού Διχασμού.
Υπήρξε ικανός επιτελικός αξιωματικός και Αρχιστράτηγος κατά τον πόλεμο του ’40. Υποστηρικτής της Βασιλείας και των επιλογών της (όπως η δικτατορία του Μεταξά).
Του χρεώνουν συντηρητικό πνεύμα κατά τον σχεδιασμό της άμυνας στην Ήπειρο ( είχε συντάξει το σχέδιο ΙΒ το οποίο εγκατέλειπε σχεδόν όλη την Ήπειρο και το οποίο αναθεωρήθηκε μετά την επιμονή του διοικητή της 8ης Μεραρχίας Στρατηγού Κατσιμήτρου) , όπως επίσης πως διεύθυνε τις επιχειρήσεις από το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία.
Το βασιλικό ζεύγος του απονέμει το βαθμό του Στρατάρχη για να τον κρατήσει στο στράτευμα, μακριά από την πολιτική.
Ως Πρωθυπουργός ο Παπάγος διακρίθηκε για τον αντικομμουνισμό και αντισοβιετισμό του κάνοντας την Ελλάδα μια από τις ισχυρότερες επάλξεις του αντικομουνιστικού μετώπου.
Αυτή λοιπόν ήταν η κατάσταση και ενώ μαίνονταν το πολιτικό παιχνίδι και  οι Αμερικανοί και οι ντόπιοι συνεργάτες τους σχεδιάζουν τις πολιτικές εξελίξεις ανάλογα με τα σχέδιά τους, η ηγεσία του τότε «παράνομου» ΚΚΕ έπαιζε το δικό της παιχνίδι. Έτσι όταν προέκυψε η προσέγγιση Ελλάδας – Γιουγκοσλαβίας και Πλαστήρα – Τίτο το ΚΚΕ καταγγέλλει το στρατηγό πως «ξαναγίνεται κάφρος και η κυβέρνηση του όργανο απόλυτης υποταγής και υπακοής στις διαταγές των Αμερικανών».
Όταν όμως η κυβέρνηση Πλαστήρα επέμεινε στις Ελληνικές θέσεις σχετικά με το Μακεδονικό που ανακινούσε το Βελιγράδι εξέλιξη που προκαλούσε «την μήνιν» των Αμερικανών τότε ο ραδιοσταθμός  «ελεύθερη Ελλάδα» σιωπούσε.                                                                                         Και ενώ γίνονταν πολλές παρασκηνιακές επαφές μεταξύ στελεχών της αριστεράς και του Πλαστήρα για συνεργασία στις εκλογές ,εξέλιξη που θα ήταν μια λύση απέναντι στον ερχομό της Δεξιάς, ο ηγέτης του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης με το «αλάθητο» που τον διέκρινε δηλώνει το Νοέμβρη του 1952 «Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ Πλαστήρα και Παπάγου. Και οι δυο είναι λακέδες της Αμερικανοκρατίας. Ο Πλαστήρας είναι πιο επικίνδυνος από τον Παπάγο γιατί εμφανίζεται με δημοκρατική μάσκα…. Τι Πλαστήρας…. Τι Παπάγος, όλοι οι σκύλοι μια γενιά.»
Οι εκλογές του Νοέμβρη του 1952 ανέδειξαν τον ελληνικό συναγερμό νικητή με ευρεία πλειοψηφία. Δεν θα μάθουμε ποτέ πόσο επηρέασε το μοιραίο σύνθημα το τελικό αποτέλεσμα.
Μπορούμε όμως βέβαια να υποθέσουμε πως αν δεν υπήρχε αυτή η διαρκής υπονόμευση όχι μόνο του Πλαστήρα αλλά και των άλλων στελεχών της Αριστεράς (Πασαλίδης, Ηλιόπουλος, Κύρκος, Σπηλιόπουλος, Σβώλος κ.α) που επιδίωκαν την συνεργασία και την ενότητα των δυνάμεων του Κέντρου και της Αριστεράς τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά.
Θα περιοριζόταν ασφαλώς η μεγάλη νίκη του Παπάγου και θα ανακόπτονταν η παντοδυναμία της Δεξιάς.
Ίσως πάλι η επιχειρούμενη συνεργασία να άνοιγε ένα καινούριο κεφάλαιο στην ιστορία της Κεντροαριστεράς. Δυστυχώς τίποτε από αυτά δεν συνέβη μιας και οι «αλάθητοι» ηγέτες του ΚΚΕ, αυτοί που αποκήρυξαν τον Άρη Βελουχιώτη και κατήγγειλαν ως «χαφιέ»το Νίκο Πλουμπίδη, τορπίλισαν κάθε προσπάθεια.
Αλλά όλα αυτά θα ήταν απλώς ιστορία αν δεν επαναλαμβάνονταν (υπό άλλες συνθήκες βέβαια) , κάθε φορά που η Δημοκρατική παράταξη βρίσκεται στην εξουσία.
Έτσι είχαμε το «τι Μητσοτάκης,τι Παπανδρέου» και το «βρώμικο ‘89» ,
τι ΠΑΣΟΚ τι Ν.Δ. ,
και στο συνδικαλιστικό κίνημα το «τι ΠΑΣΚ τι ΔΑΚΕ» ίσες αποστάσεις και από τους δυο.
Λέγεται πως η γνώση της Ιστορίας διδάσκει ή πρέπει να διδάσκει.
Δυστυχώς κάποιοι δεν διδάσκονται τίποτα.
Και μοιραία μένουν μετεξεταστέοι.

Με τιμή
Γρηγόρης Γιοβανόπουλος
Δάσκαλος
Γραμματέας Τ.Ο ΠΑΣΟΚ Αλεξάνδρειας


ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ