Παιδικά ρούχα - Πακέτα Βάπτισης Papillonkids.gr

Ο Αλέξανδρος στην Εφεσο - Α' Εισαγωγή - Γράφει ο Μανώλης Βαλσαμίδης

 

Η Έφεσος, μεγάλη πόλη της Μικράς Ασίας με τη λαμπρή της ιστορία αρνήθηκε να δεχτεί τον Αλέξανδρο ως ελευθερωτή και κατελήφθη εξ εφόδου (Πλουτ. Αλέξανδρος).

Η πόλη, όπως όλες οι αρχαίες πόλεις, συνδέει την ίδρυσή της με μυθολογικά πρόσωπα. Ιδρυτής της κατά τον Παυσανία (Ἑλλάδος περιήγησις, Ἀχαϊκά) είναι ο Κόρησος και πήρε το όνομά της από τον Έφεσο που ήταν γιος του ποταμού Καΰστρου. Για την ίδρυσή της υπάρχει και άλλος μύθος, μας τον περισώζουν οι ποιητές (Πίνδαρος, Καλλίμαχος). Η πόλη ιδρύθηκε κατά την εποχή του Θησέα από τις Αμαζόνες που είχαν φτάσει μέχρι την Αθήνα.

Έτσι ή αλλιώς η ίδρυση της πόλης συνδέεται με τη θεά Άρτεμη από τη θέση του ξοάνου της οποίας ξεκινάει ο πρώτος οικισμός που επεκτείνεται και γίνεται πόλη. Είναι φυσικό η ανατολίζουσα θεά να λατρεύεται ως πολιούχος της Εφέσου. Γι αυτό και οι Εφέσιοι την τιμούσαν ξεχωριστά και κατασκεύασαν γι αυτήν μεγαλοπρεπή ναό, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου.

Ο Αντίπατρος ο Σιδώνιος που έκανε τον κατάλογο των επτά θαυμάτων του κόσμου γράφει για το ναό της Άρτεμης τα εξής: " Είδα τους κήπους της Βαβυλώνας, το άγαλμα του Ολυμπίου Διός, τον Κολοσσό της Ρόδου, τις πυραμίδες της Αιγύπτου το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού, όταν βλέπω το ναό της Άρτεμης τα άλλα μνημεία χάνουν μπροστά του τη φωτεινότητά τους". "ἀλλ' ὅτ' ἐσεῖδον Ἀρτέμιδος νεφέων ἄχρι θέοντα δόμον, κεῖνα μὲν ἠμαύρωτο..." (Αντ. Σιδ. ελληνική μυθολογία IX, 58).

Αιώνες πριν από τον Αλέξανδρο, αλλά και αιώνες μετά από αυτόν η Έφεσος είναι μια μεγάλη πόλη πλούσια σε κτήρια, ονομαστή για την Παιδεία της και πιστή στην Άρτεμη με φανατισμό. Στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων καταγράφεται ένα συλλαλητήριο των κατοίκων με αφορμή τον προσηλυτισμό πολλών στον Χριστιανισμό. Πρωτοστατεί ο Δημήτριος αργυροκόπος και οι τεχνίτες του εργοστασίου του, στο οποίο παράγονταν μινιατούρες του ναού, το άγαλμα της θεάς κλπ. "Κινδυνεύει να σβήσει το επάγγελμά μας αλλά και η φήμη και μεγαλειότητα της θεάς, την οποία σέβεται όλη η Ασία και η οικουμένη". Και ο λαός φώναζε: "Μεγάλη η Άρτεμις Εφεσίων" (Κ.Δ. Πρ. Απ. κεφ. ΙΘ΄ 24).

Μεγάλο σύνδεσμο με την Άρτεμη είχε και ο Αλέξανδρος. Νομίζω ότι είχε σχεδιάσει να κατασκευάσει ναό της στην Αμφίπολη από όπου ξεκίνησε πανηγυρικά την εκστρατεία του με τον στρατό και τον στόλο του. Δεν θυμάμαι πού ακριβώς το έχω διαβάσει.Την αγάπη του αυτή προς τη θεά τη δείχνει και με τη συμπεριφορά του στην πόλη. Θυσίασε και πόμπευσε.

Πώς λατρεύονταν η θεά μας το λέει ύμνος του Καλλίμαχου: "Οι Αμαζόνες κάποτε έστησαν το ξόανό σου στην παραλία και πρόσφεραν θυσία, Μετά χόρεψαν με συνοδεία των λεπτόφωνων συρίγγων χορούς, πηδώντας και χτυπώντας δυνατά στη γη ώστε να υπηχούν από τη δόνηση οι φαρέτρες "αἱ δὲ πόδεσσιν οὖλα κατεκροτάλιζον, ἐπεψόφεον δὲ φαρέτραι" . Μετά τους πολεμικούς χορούς ακολουθούσαν τρανοί κυκλικοί χοροί. Στη συνέχεια γύρω από το ξόανο άνοιξαν θεμέλια και έκτισαν ναό που το φως της ημέρας δεν είδε θεϊκότερο και πιο λαμπρό".

Για την προστασία της πόλης γίνονταν εκτός από τις θυσίες και άλλες τελετές. Ήταν η επίκληση της επιφάνειας της θεάς και το περιτριγύρισμα της πόλης με πομπή, στην οποία προηγείται το ξόανο της θεάς, στη διάρκεια της δεν έλειπαν τα στάσιμα και οι χοροί. Σε επόμενη ανάρτηση θα πάμε στον Αρριανό να δούμε τα περί τον Αλέξανδρο γεγονότα στην Έφεσο.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ