Παιδικά ρούχα - Πακέτα Βάπτισης Papillonkids.gr

Ο ‘Δεκέμβρης’ του 2008 μέσα από φωτογραφίες - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

«Και μες στο μυαλό σου η ομορφιά, ω Άρτεμις, / όπως οι λίμνες του βουνού στο χάραμα, αφρός και μετάξι τα δάχτυλα σου, Κουανόν, ιτιάς και ελιάς ανταύγεια» (Έζρα Πάουντ, ‘Canto CX’).

Ο περιώνυμος 'Δεκέμβριος' του 2008, που πυροδοτήθηκε από την δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου από τον αστυνομικό Επαμεινώνδα Κορκονέα στις 6 Δεκεμβρίου εκείνου του χρόνου, αποτέλεσε ένα εξεγερσιακό συμβάν μεγάλης έντασης, η δυναμική του οποίου, πέραν από αυτό καθαυτό το γεγονός της δολοφονίας του νεαρού μαθητή στα Εξάρχεια, της στρατηγικής που επι-τέλεσε την 'διάκλειση' μεταξύ της αναπαράστασης του νεαρού ως 'επικίνδυνου' και της συσχέτισης της με την 'ιδιαιτερότητα' (εναλλαγή μεταξύ 'ανομίας' και 'αναρχίας'), της περιοχής όπου ευρίσκονταν, ήτοι των Εξαρχείων, αντλούσε από τον ευρύτερο κοινωνικό καταμερισμό εργασίας και των χαρακτηριστικών που αυτός είχε προσλάβει την περίοδο της αποκαλούμενης ύστερης Μεταπολίτευσης.

 Η πολιτική του 'εξευρωπαϊσμού,' με διάφορες παραλλαγές, είχε ήδη αρχίσει να δεικνύει τα όρια του, με τις κοινωνικές-πολιτικές 'ρηγματώσεις' να ανασύρονται δυναμικά στον δημόσιο χώρο.

 Όπως τονίζει επιγραμματικά ο Δημοσθένης Παπαδάτος- Αναγνωστόπουλος στο βιβλίο του που φέρει τον τίτλο 'Ο Μαυροκόκκινος Δεκέμβρης' (με υπότιτλο 'Άκρα και Κέντρο στην εξέγερση του 2008. Πλήθος, Ηγεμονία, Στρατηγική'),  «προάγγελος της κρίσης και των μεγάλων κινητοποιήσεων ως και το 2015, ο Δεκέμβρης ήταν οι επιθέσεις μαθητών σε αστυνομικά τμήματα, οι εργαζόμενοι χωρίς πολιτική και συνδικαλιστική εκπροσώπηση και οι άνεργοι που έκαψαν τράπεζες η «δεύτερη γενιά» μεταναστών και οι Τσιγγάνοι, αλλά και τα παιδιά των βορείων προαστίων. Ταυτόχρονα, ήταν μια μαυρο-κόκκινη εξέγερση, που προειδοποίησε έγκαιρα για τα όρια της συμβίωσης καπιταλισμού και δημοκρατίας».

 Παράλληλα με την εξεγερσιακής φοράς, «συμβίωση καπιταλισμού και δημοκρατίας», στην οποία αναφέρεται ο συγγραφέας του βιβλίου, όπως και στο ίδιο περίγραμμα που 'διαβλέπει' στον 'Δεκέμβρη' του 2008 τον κινηματικό προπομπό των κινητοποιήσεων της μνημονιακής περιόδου (η «αλληλουχία των μεγάλων γεγονότων διαμαρτυρίας», στα οποία και αναφέρεται ο Κώστας Κανελλόπουλος), ενυπάρχει και η διάσταση της αναφοράς της 'αυταξίας' της ζωής και δη της νεανικής ζωής, στην οποία και δεν αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία από την κρατική εξουσία, όπως πρωταρχικά 'ενσαρκώνεται' στη 'γλώσσα' της εξέγερσης, με το 'πνεύμα της κοινωνικοπολιτικής αντίστιξης προς τις τράπεζες να καθίσταται εμφανές: 'Στις τράπεζες λεφτά, στη νεολαία σφαίρες.'

Τώρα, οι φωτογραφίες του εξεγερσιακού συμβάντος δύνανται να προσφέρουν ή αλλιώς, να 'εικονοποιήσουν' τις επάλληλες προεκτάσεις του, σχηματοποιώντας τα διακυβεύματα μίας εξέγερσης 'του κέντρου,' στο βαθμό όπου η όλη φωτογραφική προσέγγιση 'συν-διαλέγεται' με την μελέτη των συνθημάτων (ίδια συνθηματολογία), και του εν γένει πολιτικού λόγου που αρθρώθηκε σε πορείες και καταγράφηκε σε τοίχους και σε προσόψεις καταστημάτων.

 Μάλιστα, θεωρούμε ό,τι στη φωτογραφική τεκμηρίωση της εξέγερσης δεν έχει αποδοθεί ιδιαίτερη έμφαση, με την θεωρητική όσο και πολιτική έμφαση (και από τμήματα της εγχώριας Αριστεράς) να δίδεται σε μία αιτιακή προσέγγιση περί 'Δεκέμβρη,' καθώς και στον πολιτικό λόγο των διαδηλωτών. Και όμως, είναι η 'χορεία' των φωτογραφιών που δύνανται να συμβάλλουν διαλεκτικά στην επανεπινόηση του συμβάντος, εκ-διπλώνοντας το στρατηγικό απόθεμα εκείνου του 'Δεκεμβρίου,' του συλλογικού και συγκρουσιακού, και με έντονο τρόπο. 

Ίσως η πλέον συμβολική φωτογραφία, όπως αυτές δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα 'Νόστιμον Ήμαρ,' να είναι αυτή που έχει ληφθεί την ημέρα της κηδείας του νεαρού Αλέξη Γρηγορόπουλου, εκεί όπου το λευκό φέρετρο (δείγμα 'αγνότητας,' όπως επιτάσσουν θρησκευτικά-χριστιανικά μοτίβα), αναδεικνύεται σε πρώτο πλάνο, με το πλήθος να παρακολουθεί και την μητέρα του νεαρού να θρηνεί εντατικά, υπό το πρίσμα της 'αδικίας' για την δολοφονία του υιού που έλαβε χώρα, θυμίζοντας την διαπίστωση του Λεωνίδα Οικονόμου σχετικά με τις σημάνσεις του Καζαντζιδικού τραγουδιού.

 «Ο βίαιος θάνατος και ιδίως ο θάνατος από ανθρώπινο χέρι (σ.σ: Επαμεινώνδας Κορκονέας), θεωρούνται άδικες και τραγικές μορφές θανάτου, που προκαλούν απαρηγόρητο πόνο στους συγγενείς και συνοδεύονται από ένα βαρύ και μακροχρόνιο πένθος».

 Η μητέρα υποβασταζόμενη θρηνεί, αναγνωρίζοντας τις όψεις της μείζονος 'απώλειας' (σωματικό άγγιγμα, αποκοπή από ό,τι νοείται ως μητρική 'αγκαλιά'), αναπαράγοντας τους 'φορτισμένους' συμβολισμούς της 'νεότητας' που δεν 'πρόλαβε να ζήσει,' όντας στην πρώτη γραμμή μίας τελετουργίας (κηδεία) που ανα-καλεί αξιακά και πολιτικά, την περιγραφή της κηδείας του Σωτήρη Πέτρουλα από τον Στρατή Τσίρκα στο μυθιστόρημα του 'Η Χαμένη Άνοιξη,' το καλοκαίρι του 1965 στην Αθήνα, κατά την διάρκεια των 'Ιουλιανών,' όπου μάλιστα νοηματοδοτείται η συνθήκη συγκρότησης ενός πολιτικού 'μάρτυρα' που προστίθεται στη χορεία όλων όσοι 'έδωσαν το αίμα τους.' 

Το μαύρο ως καθαυτό χρώμα του 'πένθους' (παραδοσιακό μοτίβο) κυριαρχεί και στην κηδεία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Αρκετές από τις φωτογραφίες του 'Δεκέμβρη' του 2008 απεικονίζουν τις συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων, μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων, σε ένα εγκάρσιο όσο και κρίσιμο σημείο όπου η αντίδραση των διαδηλωτών, ως προς την ευρύτητα της κρατικής-αστυνομικής βίας, βαίνει κλιμακούμενη: η χρήση βομβών μολότοφ είναι έντονη και όχι διακριτική, με έναν αστυνομικών των ΜΑΤ να τυλίγεται στις φλόγες.

Στη φωτογραφία μάλιστα όπου ένας διαδηλωτής φωνάζει έντονα ενώπιον ενός αστυνομικού, δύναται όχι μόνο να συμπυκνωθεί το εν γένει 'αντι-κρατικό/αντι-εξουσιαστικό 'πνεύμα' της εξέγερσης, αλλά και να αντιστραφεί η κρατική-αστυνομική έγκληση του «ε, εσύ εκεί», που επισημαίνει ο Λουί Αλτουσέρ, δεικνύοντας τις αναγνωρίσεις που επι-τελεί ο 'φέρων' το 'πνεύμα' του 'Νόμου': υπό αυτό το πρίσμα, ο διαδηλωτής, με έντονο και «δραματοποιημένο» (Αθηνά Αθανασίου) τρόπο, εγκαλεί την κρατική εξουσία και ειδικότερα τον κατασταλτικό μηχανισμό (αστυνομία), για την φόνευση του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και, σε, δεύτερο επίπεδο, για την ασκούμενη βία, μετασχηματίζοντας το πλαίσιο της αναγνώρισης ατομικά και συνακόλουθα, συλλογικά (προς το αστυνομικό σώμα).

 Όχι υπό την συνθήκη του ‘ε, εσύ εκεί,’ ('ποιος γυρνά;'), αλλά πλέον του 'ε, εσύ δολοφόνε,' υπόδειγμα που 'υπόγεια' συγγενεύει με την απλοϊκή  'γλώσσα' 'Μπάτσοι, γουρούνια δολοφόνοι.'

 Άλλες φωτογραφίες της εξέγερσης, του εξεγερσιακού ‘αμαλγάματος’ σχετίζονται με το εν γένει ‘αντι-πλουτοκρατικό’ και ‘αντι-τραπεζικό’ κλίμα έτσι όπως συγκροτείται έμπρακτά διαμέσου της καταστροφής του εσωτερικού ενός τραπεζικού υποκαταστήματος από ‘μασκοφόρους’ διαδηλωτές (οι τράπεζες αναπαρίστανται ως ‘πηγή του κακού,’ με όρους ‘δαιμονολογίας’), δίχως συνάμα να εκ-λείπει η διάσταση της επίθεσης σε φορείς όπως υπουργεία, με διάχυτο τον συμβολισμό ‘ενσάρκωσης,’ από την πλευρά του, της ‘απρόσωπης’ κρατικής μηχανής, του ‘Λεβιάθαν’ που συμβάλλει στον αποκλεισμό και στην φόνευση, αναδύεται η βίαιη δράση των αστυνομικών δυνάμεων που ευρίσκονται ‘υπό πίεση,’ καθ’ όλη σχεδόν την διάρκεια της εξέγερσης.

 Επίσης,  προβάλλεται  φωτογραφικώ τω τρόπω, η  στιγμή καύσης του Χριστουγεννιάτικου δένδρου στην Πλατεία Συντάγματος, στιγμή όπου σημασιοδοτείται το περίγραμμα της μείζονος εναντίωσης, στην αισθητική έως κουλτούρα του ‘καταναλωτισμού’ (με τις Χριστουγεννιάτικες όψεις του), στην κοινωνία ή σε έναν κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό που ‘εμπορεύεται τα πάντα’ (έντονη υπήρξε στον ‘Δεκέμβρη’ του 2008 μία «εχθρότητα απέναντι στο χρήμα», για να παραπέμψουμε στην αναλυτική του Ευθύμη Παπαταξιάρχη).

 Εντός αυτής της πλαισίωσης, η εναντίωση και δη η ριζοσπαστική εναντίωση στο ‘πνεύμα’ του ‘καταναλωτισμού,’ μέσω της καύσης του Χριστουγεννιάτικου δέντρου που ‘ωραία καίγεται,’ προσλαμβάνει τις συν-δηλώσεις της χρονολογικής και πολιτικής απο-κοπής των Χριστουγέννων από το περιεχόμενο τους: ‘Δεν έχουμε Χριστούγεννα, αλλά μαζική εξέγερση,’ λόγω των όρων που συμπυκνώνονται στο πρόσωπο ενός δολοφονημένου παιδιού. 

Σε μία ιδιαίτερη τελετή μνημόνευσης του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, με το αναμμένο κερί και το κόκκινο τριαντάφυλλο στο φόντο, από πολύ κοντινή απόσταση (ας θυμηθούμε την διαμαρτυρία με την χρήση κεριών στην Αθήνα, το καλοκαίρι του 2007, μετά από τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Ηλεία), χωρίς τα χαρακτηριστικά της πολιτικής βίας, αλλά της μνημονιο-πολιτικής, διαμεσολαβείται η σημαίνουσα ‘αφήγηση’ της εξέγερσης που υπήρξε το Μπαλζακικό «Ο άγγελος που φέρεται από τον άνεμο δεν λέει: Νεκροί, εγέρθητε!. Λέει: Ας εγερθούν οι ζωντανοί!». Η εξέγερση του 'Δεκέμβρη' του 2008, αμφισβήτησε πολιτικές στρατηγικές και ιεραρχήσεις, θέτοντας στο επίκεντρο, από την 'προβολή ισχύος,' μέχρι την πρόταξη μίας γενικής ή γενικόλογης, 'απελευθέρωσης.' Και όπως τονίζει ο Αντώνης Λιάκος, σχετικά με την γενιά του 2008 και την συγχρονικότητα της δράσης της: «Αυτές οι γενιές έχουν μια αμφίθυμη σχέση με την ιστορία. Ζουν σε ένα πλαίσιο συγχρονικότητας με τους ευρωπαίους συνομηλίκους τους, γι’ αυτό και πολλά συνθήματα εμφανίζονται στα αγγλικά ταυτόχρονα σε πολλές χώρες». Εντός του ευρύτερου εξεγερσιακού ‘κύματος’ δύναται να τοποθετηθεί και ο ‘Δεκέμβρης’ του 2008. 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ