Παιδικά ρούχα - Πακέτα Βάπτισης Papillonkids.gr

Γαλλία: Βιβλιοπωλεία και βιβλία - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Με ένα σύντομο και ενδιαφέρον άρθρο που δημοσιεύεται στην εφημερίδα 'Η Καθημερινή,' γίνεται λόγος για την παρουσία των Γαλλικών βιβλιοπωλείων (και των Παρισινών) και το πως αυτά δύνανται να επηρεαστούν από την εξέλιξη του πανδημικού συμβάντος και από την στρατηγική της 'καραντίνας' όπως εφαρμόσθηκε το τελευταίο δίμηνο (ας θυμηθούμε σε αυτό το σημείο, την πρόσληψη της επιδημίας πανώλης με όρους 'δαιμονολογίας,' όπως τους παραθέτει ο Κώστας Κωστής). 

Μάλιστα, η Γαλλική κυβέρνηση αποφάσισε να προβεί στο άνοιγμα βιβλιοπωλείων την Δευτέρα 11 Μαϊου, που ήταν η συμβολική ημερομηνία σταδιακής επανεκκίνησης οικονομικών δραστηριοτήτων με διττό άξονα την 'κυκλοφορία-συσσώρευση,' με διακύβευμα και την επιβίωση του συγκεκριμένου κλάδου.

 Ενός κλάδου που φέρει ένα πρόσημο γνώσης και δη αναζήτησης της γνώσης, καθώς και της αναγνωστικής απόλαυσης (η ίδια 'τέρψη') που διαρθρώνεται σε επιμέρους κατηγορίες, με το Παρίσι εν προκειμένω, να μην αποτελεί ή αλλιώς, να μην σχετίζεται με την «φαντασμαγορία της μοντέρνας μητρόπολης», όπως τονίζει ο Σάββας Μιχαήλ, 'επικοινωνώντας' με τις αναλύσεις του Walter Benjamin για τα χαρακτηριστικά της σύγχρονης, νεωτερικής πόλης, αλλά, να τείνει και σε μία χωρική τμηματοποίηση που εγγράφει στο εσωτερικό της την παρουσία μικρών και ανεξάρτητων το ένα από το άλλο, βιβλιοπωλείων. 

Που, ως γνωσιακοί 'κόμβοι' οι οποίοι δεν απέχουν από τις αναπαραστάσεις της πόλης, τείνουν προς την αναπαραγωγή και ανανέωση του μύθου του (το Παρίσι ως 'αναζήτηση'), με τέτοιον τρόπο ώστε ο Μπενγιαμινικός 'flaneur,' να αναζητεί και να εντυπώνεται στους χώρους του μικρού βιβλιοπωλείου, προσδιορίζοντας εκ νέου τις όψεις και το 'άρωμα' τους. 

Το 'άρωμα' που αναφέρει και αποκαλύπτει την μνήμη μίας πόλης. Δεν επρόκειτο εδώ για την αίσθηση μίας, κατά τον Thompson, «πληβειακής κουλτούρας», αλλά, αντιθέτως, για την δυνατότητα επανεπινόησης μίας μητροπολιτικής κουλτούρας, στον συγκροτησιακό-καταστατικό πυρήνα της οποίας περιέχεται ο 'βιό-κοσμος' του βιβλίου και του βιβλιοπωλείου, που αντλεί και από φαντασιακές- συμβολικές-λογοτεχνικές προκείμενες. 

Κοντολογίς, εάν η πλατεία Ομονοίας συνιστά, για την Αθήνα και την σύγχρονη ιστορία της τόπο συνάντησης, τότε, τα μικρά Παρισινά βιβλιοπωλεία καθίστανται τόποι 'μύησης' σε μία ιδιαίτερης χροιάς, 'τελετουργία,' που σημασιοδοτεί ως αισθητηριακά αντιληπτό ό,τι δύναται να ονομάσει άμεσα: Έτσι, δίπλα στο χώρο του βιβλιοπωλείου, τοποθετούνται τοπόσημα όπως η 'Παναγία των Παρισίων,' ο 'Πύργος του Άιφελ,' που μετακενώνονται ουσιωδώς σε ό,τι δύναται να αποκαλέσουμε επιδραστικό 'πνεύμα' της πόλης. 

 Αυτή την πτυχή ίσως λαμβάνει υπόψιν η απόφαση της Γαλλικής κυβέρνησης σχετικά με το άνοιγμα των βιβλιοπωλείων, ο κύκλος δραστηριοτήτων των οποίων επηρεάζεται και από την κίνηση των ατόμων (των υποκειμένων) στο χώρο, εκεί όπου διαμορφώνονται σχέσεις 'αμοιβαιότητας' με το άτομο που επιλέγει ένα συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο και εισέρχεται στο εσωτερικό του.

 Και αυτή η 'αμοιβαιότητα' δύναται να διαπεράσει την σχέση βιβλιοπωλείου-βιβλιοπώλη με τον καταναλωτή, με την έννοια ό,τι το βιβλίο δεν λειτουργεί μόνο ως 'εμπράγματη' αξία, αλλά, πρωταρχικά, αποτελεί προσίδιο έναυσμα νοηματικών 'περιπλανήσεων,' φέροντας εγγύτερα ένα συναλλακτικό σχήμα βιβλιοπώλη (αλλά και υπαλλήλου), καταναλωτή που αξιο-θεμελιώνεται πάνω στο συμβολικό 'κεφάλαιο' του βιβλίου που και όταν 'πωλείται,' αναδεικνύει διάφορες όψεις. Και σε αυτή την περίπτωση, η εκδήλωση της πανδημικής κρίσης συνέβαλλε στην ανάδειξη ήδη υπαρχουσών τάσεων περί της λειτουργίας των βιβλιοπωλείων, με την ηλεκτρονική αγορά και σε ένα δεύτερο επίπεδο, την συγκρότηση ηλεκτρονικών 'βιβλιοπωλείων' να καταλαμβάνει σημαντικό χώρο, κινώντας ουσιαστικά την αγορά. 

Ως προς αυτό, είναι ενδεικτικό το άρθρο του Νίκου Κουρμουλή για λογαριασμό της εφημερίδας 'Τα Νέα.' Ο αρθρογράφος αναφέρεται στη λειτουργία της ελληνικής αγοράς βιβλίου εν καιρώ πανδημίας και 'καραντίνας,' αναδεικνύοντας τις μεταβολές που επήλθαν, τις αναγνωστικές επιλογές της περιόδου (περίοπτη θέση καταλαμβάνει η 'Πανούκλα' του Γαλλο-αλγερινού Αλμπέρ Καμί), και την επιπλέον ενίσχυση στην ψηφιακή αγορά, με σημείο αναφοράς τις πολλές επιλογές. Σε αυτό το πλαίσιο, το 'καθεστώς χρονικότητας' ως προς το ενδεχόμενο ηλεκτρονικής αγοράς ενός βιβλίου δεν εκ-μηδενίζεται, αλλά ανα-διαμορφώνεται, μετασχηματίζοντας σε οικείο χώρο, εκ νέου, την οθόνη του υπολογιστή που λειτουργεί ωσάν 'ιδανική πρόσοψη' βιβλίων, φασματικοποιώντας την έλλειψη του υπαλλήλου που συμβουλεύει με τέτοιον τρόπο, ώστε ρόλο και καθήκοντα πωλητή αναλαμβάνει η πληροφορία που προσφέρεται για ένα βιβλίο και που ‘αρκεί.’

 Και τα Γαλλικά βιβλιοπωλεία τίθενται εντός μίας αλληλουχίας που περιλαμβάνει πλέον δυναμικά και την ηλεκτρονικά αγορά ή πώληση, αλλά και την ύπαρξη μεγάλων αλυσίδων βιβλιοπωλείων, έχοντας ήδη προσαρμοστεί στη στρατηγική της ‘ιατρικής ασφαλειοποίησης’ της καθημερινής ζωής και των καθημερινών επαφών, όπως εκφράζεται μέσω των νομοθετικών ρυθμίσεων και των συστάσεων για χρήση αντισηπτικού, γαντιών και μάσκας εντός των καταστημάτων. Όμως, το συγκριτικό πλεονέκτημα που κομίζουν είναι αυτή η διαδικασία σωματοποίησης που άπτεται της επαφής με τον βιβλιοπώλη και τον υπάλληλο αλλά και με το βιβλίο αυτό καθαυτό, προσιδιάζοντας προς τον άξονα αναφοράς της μίμησης ως χαρακτηριστικού της ανθρώπινης επικοινωνίας που εδώ φέρει την μορφή γυρίσματος της σελίδας, από έναν και από πολλούς. 

Οι τρεις δυνατότητες αγοράς συνυπάρχουν σε έναν ασταθή συσχετισμό, με τα ηλεκτρονικά ‘βιβλιοπωλεία’ να ενισχύουν την θέση τους και να κερδίζουν έδαφος, ενώ αναμένεται το πως θα εξελιχθεί η επανεκκίνηση μικρών συνοικιακών βιβλιοπωλείων και μεγάλων αλυσίδων, εκεί όπου επίδικο καθίσταται η ‘ποιότητα’ και η ανταλλαγή ιδεών για το τι συμβαίνει. Το άνοιγμα των βιβλιοπωλείων στη Γαλλία ενέχει και μία συμβολική χροιά, ενδεικτική του πως αυτά δεικνύουν προς το πεδίο του δημόσιου χώρου και της κοινωνικής κίνησης, εμβαπτιζόμενα στα νάματα μίας μετα-νεωτερικής εποχής ‘ασφάλειας’: Και επί του χώρου. Ιδίως επί του χώρου μίας πόλης που διαπλέκεται με την ικανότητα  κατασκευής του αναγνώστη και αυτού που τον συνέχει, δηλαδή του βιβλίου.

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ