Παιδικά ρούχα - Πακέτα Βάπτισης Papillonkids.gr

Η νίκη της Αγιας Σοφιάς - Γράφει η Αγγελική Κοτταρίδη

 

Πέρα από τους σχεδιασμούς και τις επιδιώξεις των κατασκευαστών, κληρονόμων ή χρηστών τους τα σπουδαία μνημεία έχουν τους δικούς τους τρόπους να κατισχύουν, να διαιωνίζονται, να πολλαπλασιάζονται, να ορίζουν τον τόπο, ακόμη και τον χρόνο, να ενσωματώνουν, ακόμη και να υπερβαίνουν ιδέες και ιδεολογίες!

Πέντε μόνον χρόνια (532-537 μ.Χ.) χρειάστηκαν ο Ισίδωρος από την Μίλητο, γεωμέτρης και μηχανικός, και ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις, μαθηματικός, -κυρίως ο πρώτος, γιατι ο δεύτερος πέθανε τον πρώτο χρόνο του έργου- για να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν το κτήριο που έδωσε υλική υπόσταση στο μυστήριο της ενσάρκωσης του Λόγου, τον ναό της Αγίας του Θεού Σοφίας, (οι Βυζαντινολόγοι εξ υμών θα με συγχωρήσετε, αν θυμηθώ και πάλι τον πλατωνικό Τίμαιο) ένα κτήριο που, ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο και οδηγώντας γεωμετρία μαθηματικά και μηχανική, αλλά και υλικά και τεχνικές στα όρια τους, ενσωμάτωσε με ανεπαναληπτη μεγαλοπρέπεια το όνειρο της επουράνιας πολιτείας στην γήινη πραγματικότητα!...

Για εννέα αιώνες η Αγία Σοφία θα είναι η κιβωτός της Χριστιανοσύνης και συγχρόνως το απόλυτο σημείο αναφοράς της βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής που, ωστόσο, με εξαίρεση τον επίσης Ιουστινιάνειο μικρό ναό των Αγίων Σεργίου και Βάκχου, δεν θα 'τολμήσει' να επιχειρήσει την αναπαραγωγή του οικουμενικών διαστάσεων κτίσματος...

Το 1453 η αγία Σοφία, χάνοντας ή καλύπτοντας τον χριστιανικό λειτουργικό της διάκοσμο, αλλά διατηρώντας το όνομά της και μάλιστα στα ελληνικά, θα γίνει ο κεντρικός τόπος λατρείας του 'άκτιστου' μόνου θεού του Ισλάμ στην Βασιλεύουσα Konstaniye και όχι μόνον:

Η ισλαμική αρχιτεκτονική από τον 6ο μέχρι τον 15ο αιώνα χρησιμοποίησε για τον οίκο της προσευχής στα αρχαιότερα αραβικά τεμένη τον τύπο του γιγαντιαίου περιστυλίου ή της υπόστηλης αίθουσας με απλή οροφή και μνημειώδη είσοδο που χρησιμοποιήθηκε και από τους Σελτζούκους. Την μορφή αυτή επαναλαμβάνουν και οι Οθωμανοί, εμπλουτίζοντας την κάποτε με μικρούς τρουλίσκους, όπως στο μεγάλο τέμενος της Προύσας.

Από την εποχή όμως που ο Μωάμεθ ο Πορθητής αναγνώρισε την Αγία Σοφία ως τον άριστο τόπο λατρείας για τους πιστούς του Ισλάμ και η αυτοκρατορια των οθωμανών απόκτησε οικουμενικές διαστάσεις η Αγία Σοφία θα γίνει το απόλυτο πρότυπο για όλα τα τεμένη, από τα μνημειώδη σουλτανικά καθιδρύματα μέχρι τα μικρότερα περιφερειακά τζαμιά στα εδάφη της αυτοκρατορίας...

Στην Κανσταντινούπολη οι μεγαλοπρεπείς επαναλήψεις του αρχιτεκτονικού τύπου που δημιούργησε ο Ισίδωρος και ο Ανθέμιος και τίμησε ο Σινάν ορίζουν την εικόνα του χώρου και συγχρόνως καθορίζουν, περνώντας από τον χριστιανισμό στο Ισλάμ, την εικόνα του Ιερού...

Στις αρχές του εικοστού αιώνα χριστιανικά κράτη που έχουν φιλοδοξίες κοσμοηγεμονίας επανέρχονται στο αρχαίο πρότυπο, ναοί στο σχήμα της Αγίας Σοφίας δημιουργούνται από την τσαρική Ρωσία μέχρι τις ΗΠΑ.

Το μπετόν βοηθάει την αρχιτεκτονική των θόλων... Το σουνιτικό Ισλάμ στηρίζει την νεοοθωμανική παράδοση, έπαναλήψεις των τζαμιών που μιμούνται το πρότυπο της Αγίας Σοφίας ξεφυτρώνουν παντού, στα εμιράτα, στα μουσουλμανικά Βαλκάνια, στην Τουρκία, με αποκορύφωμα το 'αυτοκρατορικών΄διαστάσεων τέμενος του Ερντογάν στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντνούπολης...

Τελικά, ως φαίνεται, η μεγάλη τέχνη μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα αιματοβαμμένα όρια που επιβάλλουν οι μονοδοξίες!...

 

 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ