Παιδικά ρούχα - Πακέτα Βάπτισης Papillonkids.gr

Για την ένοπλη σύρραξη Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Το Σαββατοκύριακο 26-27 Σεπτεμβρίου του 2020, ξέσπασαν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για την διαφιλονικούμενη περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Πιο συγκεκριμένα, όπως γράφει ο Περικλής Δημητρολόπουλος σε άρθρο του στην εφημερίδα 'Τα Νέα,' «ένα νέο κεφάλαιο στην ένταση που υποβόσκει εδώ και καιρό στον νότιο Καύκασο γράφεται από χθες με την κατάληψη από το Αζερμπαϊτζάν έξι χωριών που βρίσκονται κατά μήκος των συνόρων του Ναγκόρνο Καραμπάχ και τελούσαν υπό τον έλεγχο της Αρμενίας. Οι εχθροπραξίες ανάμεσα στις δυο πλευρές είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή του δεκαέξι στρατιώτες και περισσότεροι από εκατό να τραυματιστούν, ενώ νωρίτερα το υπουργείο Άμυνας του Ναγκόρνο Καραμπάχ, μιας περιοχής που βρίσκεται εντός της αζερικής επικράτειας αλλά κήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991 είχε ανακοινώσει ότι κατέστρεψε τέσσερα ελικόπτερα του Αζερμπαϊτζάν, 15 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 10 τεθωρακισμένα».

 Εντός του συγκεκριμένου παρόντος που αναδεικνύει την δυνατότητα της απευθείας στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ενσκήπτει το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο που εν προκειμένω, έχει να κάνει με τις 'ρίζες' της σύγκρουσης των μετα-σοβιετικών χωρών για την συγκεκριμένη περιοχή. 

Η οποία, ενώ έχει προβεί σε μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της ('Δημοκρατία του 'Ναγκόρνο Καραμπάχ' ή αλλιώς, 'Δημοκρατία του 'Αρτσάχ'), θεωρείται, και από τον 'Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών' (ΟΗΕ) ως τμήμα της εν συνόλω εδαφικής επικράτειας του Αζερμπαϊτζάν. Αυτό το ιδιότυπο εδαφικό καθεστώς τροφοδοτεί τους όρους της σύγκρουσης, εκεί όπου, για την μεν Αρμενία το Ναγκόρνο-Καραμπάχ δύναται να αναπαρασταθεί ως προερχόμενο από την ίδια Αρμενική 'μήτρα,' χρήζοντας υπεράσπισης, για το δε Αζερμπαϊτζάν προσλαμβάνεται ως ουσιώδες και αναπόσπαστο κομμάτι της Αζερικής εδαφικής επικράτειας (Aζέρικος 'εθνο-κεντρισμός'), συγκλίνοντας ως προς αυτό με τις αντίστοιχες προσλήψεις του Κοσόβου που επιχειρεί η Σερβία.

 Στην εμβριθή μελέτη του για το πολεμικό συμβάν εν ευρεία εννοία, ο John. A. Vasquez, παραθέτοντας τις απόψεις μελετητών όπως οι David Singer και Melvin Small, αμφισβητεί την αντίληψη της μονοδιάστατης 'φύσης' του πολέμου, προβαίνοντας σε μία ανάδυση του πολυ-παραγοντικού του χαρακτήρα.

 Όπως σπεύδει να υπερθεματίσει ο Θεόδωρος Κουλουμπής, η εργασία του Vasquez προσιδιάζει στη «συσχέτιση του πολέμου με τους συναφείς παράγοντες του». Στο Αρμενικό-Αζερικό υπόδειγμα, εντοπίζουμε κάποιους άμεσους «συναφείς παράγοντες» που βοηθούν τόσο στην εκδήλωση του πολεμικού συμβάντος όσο και στην επιτάχυνση του.

 Έτσι, παραθέτουμε τους παρακάτω παράγοντες. Κατά πρώτον, έχουμε να κάνουμε με την αμοιβαία καχυποψία που μετεξελίσσεται σε αμοιβαία 'εχθροπάθεια,' συνεπεία του ιστορικού πλαισίου που περιγράψαμε πιο πάνω,  με το Ναγκόρνο-Καραμπάχ να αποτελεί το ιστορικό-πολιτικό και εδαφικό 'μήλον της έριδος' μεταξύ των δύο χωρών, όντας προϋπόθεση εθνικής 'ολοκλήρωσης.' Η 'εχθροπάθεια' δεν απέχει και πολύ από την ενίοτε μετεξέλιξη της σε ανοιχτή πολεμική σύγκρουση. Κατά δεύτερον, θεωρούμε πως ιδιαίτερο ρόλο για την εκδήλωση της τωρινής σύγκρουσης, διαδραματίζει η συγκυρία, κάτι που περισσότερο επηρεάζει την στάση του Αζερμπαϊτζάν. Και λέγοντας κάτι τέτοιο, εννοούμε πως το Αζερμπαϊτζάν δύναται να επιδιώξει την λήψη βοήθειας από την Τουρκία, προσίδια 'επενδύοντας' σε αυτό που θα αποκαλέσουμε 'στρατηγική σχέση.' Στην οποία έχει εστιάσει τα τελευταία χρόνια και η Τουρκία. 

Η δεύτερη παράμετρος συναρθρώνεται και με την ύπαρξη των θεωρούμενων ως 'κατάλληλων' συνθηκών' σε στρατιωτικό και γεω-πολιτικό επίπεδο, ώστε να επιχειρηθεί μία ένοπλη σύγκρουση που θέτει ως διακύβευμα την ύπαρξη, των κατά Νίκο Πουλαντζά, 'κατάλληλων αποτελεσμάτων.' Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ δύναται να λειτουργήσει και ως ένας επιπλέον διάδρομος προς την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. 

Κατά τρίτον τώρα, ως παράγοντας αυτή της τωρινής ένοπλης αντιπαράθεσης μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, θα αναδείξουμε το σημαίνον της 'παρανόησης' και κατ' επέκταση της, κατά την αναλυτική προσέγγιση του Robert Jarvis  «διαστρεβλωμένης εικόνας» που διακρατεί ο ένας δρώντας για τον άλλο. 

Σε αυτό το πλαίσιο, αυτού του τύπου ο παράγοντας δεν απέχει ιδιαίτερα από τον πρώτο παράγοντα της σύγκρουσης, στο εγκάρσιο σημείο όπου η ειδοποιός διαφορά έγκειται στο ό,τι η «διαστρεβλωμένη εικόνα» μεταστοιχειώνεται σε αίσθηση 'απειλής' για τις προθέσεις του 'άλλου': 'Ποιος θα επιτεθεί 'πρώτος'  κάνοντας  'ένα βήμα μπροστά;' Υπό αυτό το πρίσμα, η "διαστρεβλωμένη εικόνα'' σχετικά και με το τι είναι και τι εκφράζει το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, 'ενσαρκώνεται' στη μορφή ενός συμβατικού πολέμου, ενός πολέμου για την 'δικαίωση.' 

Διαφορετικά ειπωμένο, η ‘διαστρεβλωμένη εικόνα,’ λαμβάνει σάρκα και οστά σε έναν πόλεμο που ήδη εξελίσσεται με επίδικο την έστω και περιορισμένη προώθηση σε σημεία-κλειδιά της επίμαχης περιοχής. Ο ‘άλλος’ είναι εδώ και απειλεί να  ‘κυριεύσει.’ Σε περιπτώσεις τέτοιων συγκρούσεων, η  εικόνα ως πρίσμα ή ως κάτοπτρο αντανακλά  τον ‘άλλο’  ως ‘άρνηση,’ όρος που λειτουργεί ως οριακό σημείο: Μετά από αυτό, ο πόλεμος δύναται να αποτελέσει  πραγματικότητα. 

  Στην τυπολογική διάκριση μεταξύ ενόπλων συγκρούσεων που επιχειρεί ο Αλέξης Ηρακλείδης, κατατάσσει την σύγκρουση Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, στην κατηγορία των «παγωμένων συγκρούσεων στις οποίες υπάρχει εκεχειρία».

Η βάση για την συμπερίληψη της σύγκρουσης του Καυκάσου στην κατηγορία της «παγωμένης σύγκρουσης» είναι η ανακήρυξη, επίσημα, της εκεχειρίας, στα 1994. Έκτοτε όμως, ακόμη και σποραδικές συγκρούσεις πραγματοποιούνταν, κάτι που μας ωθεί στο να νοηματοδοτήσουμε εκ νέου την ένοπλη αντιπαλότητα του Καυκάσου, σημασιοδοτώντας την ως (οιονεί) πολεμική σύγκρουση κανονικοποιημένης χροιάς. 

Επρόκειτο για μία σύγκρουση που καθίσταται αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, που επηρεάζει επί τα χείρω το πεδίο των διμερών σχέσεων και των διπλωματικών του κατευθύνσεων, εγγράφοντας περιεχομενικά περιοδικές φάσεις όξυνσης. Η σύγκρουση δεν 'αναζωπυρώνεται' απλά, επι-τελείται, και παρά την ανακήρυξη της εκεχειρίας, δεν παύει να αποτελεί 'μέσο' άσκησης πολιτικής. 

Η πολεμική σύγκρουση Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, σύγκρουση άμεση και ανοιχτή, προστίθεται στη χορεία των διαφόρων πολεμικών μετώπων που έχουν ανακύψει σε μία ευρεία γεωγραφική ζώνη, από τη Λιβύη έως την Υεμένη, προτάσσοντας, όχι την μορφή του «υβριδικού πολέμου» (‘hybrid warfare’), αλλά την συμβατικού τύπου, πολεμική αντιπαράθεση μεταξύ δύο κρατών που χρησιμοποιούν βαρύ οπλισμό έχοντας κινητοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των ενόπλων δυνάμεων τους, δίδοντας έμφαση στις ευέλικτες προωθήσεις χερσαίων δυνάμεων, και  προχωρώντας παράλληλα στην ενεργοποίηση των συμμαχιών τους. Συμμαχίες που για την Αρμενία γέρνουν προς την πλευρά της Ρωσίας. 

Οι ένοπλες ζώνες ανά τον πλανήτη διευρύνονται, συναρθρώνοντας εσωτερικές διεργασίες με περιφερειακούς ανταγωνισμούς (στους πολέμους της νέας, μετα-νεωτερικής εποχής, εμπλέκονται μία σειρά από περιφερειακές δυνάμεις), επανεπινοώντας το ίδιο πολεμικό συμβάν (‘στρατιωτικοποίηση’), ως έμπρακτη επιβεβαίωση των τάσεων συγκρότησης και ενίσχυσης ενός διαφορετικού, μετα-ψυχροπολεμικού συσχετισμού δυνάμεων. 

Ήδη, μία σειρά από χώρες-δυνάμεις και θεσμούς, (‘Ομάδα του Μινσκ’), έχουν καλέσει τις δύο εμπόλεμες χώρες σε επίδειξη αυτο-συγκράτησης και σε άμεση αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, ως βασική προϋπόθεση για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός. Και το ενδιαφέρον σχετικά με τις κινήσεις της ‘Ομάδας του Μινσκ’ που αποτελείται από τις Γαλλία, Ηνωμένες Πολιτείες και Ρωσική Ομοσπονδία, είναι  το ό,τι δεν  έχει εμπλακεί άμεσα την τελευταία περίοδο κάποια από αυτές (τη εξαιρέσει ίσως της Ρωσίας), σε μεσολαβητικά εγχειρήματα που πρέπει να δώσουν άμεσα προοπτική και αποτέλεσμα. Μεσολαβητικό ρόλο έχει αποκτήσει η Γερμανία το τελευταία διάστημα προσπαθώντας διαμέσου αυτής της στρατηγικής, να προσδώσει βάθος στην εξωτερική της πολιτική, έχοντας ως αφετηρία την σύγκρουση στη Συρία και στην Ουκρανία,  προτού φθάσει να ασχοληθεί ενεργά με το πεδίο των ελληνο-τουρκικών σχέσεων.

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ