Περί αντισημιτισμού - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Οι τελευταίες επιθέσεις κατά εβραϊκών νεκροταφείων στην Ελλάδα, επαναφέρουν στην συζήτηση το ζήτημα του αντισημιτισμού και των εν Ελλάδι εκφάνσεων του. Ουσιαστικά, επρόκειτο για ένα ρεπερτόριο επιθέσεων και συμβολικά ‘βίαιων’ δράσεων, που περιλαμβάνουν βεβηλώσεις μνημείων, επι-κάλυψη μνημείων με θρησκευτικά σύμβολα, αναγραφές ναζιστικών-αντισημιτικών συνθημάτων. Ένα πανόραμα αυτού του ρεπερτορίου προσφέρει με άρθρο της στην εφημερίδα ‘Τα Νέα,’ η δημοσιογράφος Τζίνα Μοσχολιού. 

Σταχυολογούμε ενδεικτικά από το άρθρο της: «Ακόμη και μέσα στο 2020, μια χρονιά που υπήρχε σημαντικά περιορισμένη κινητικότητα λόγω της πανδημίας, καταγράφηκαν μικρά «μπαράζ» βανδαλισμών, το τελευταίο στις 3 Δεκεμβρίου, στην εξωτερική πρόσοψη της συναγωγής και στο μνημείο του Ολοκαυτώματος στη Λάρισα, τα οποία - όπως προέκυψε από την έρευνα των Αρχών - βεβήλωσε ρασοφόρος, ζωγραφίζοντας πάνω τους με σπρέι το χριστόγραμμα. Νωρίτερα, τον Οκτώβριο, καταγράφηκαν τέσσερα περιστατικά. 

Στις 5 Οκτωβρίου, δυο μέρες πριν από την καταδικαστική απόφαση για τα μέλη της Χρυσής Αυγής, άγνωστοι έγραψαν το απειλητικό ναζιστικό σύνθημα «Juden raus» («Εβραίοι έξω») με το σήμα των SS κι έναν μαίανδρο, στο εβραϊκό νεκροταφείο της Αθήνας. Στις 10 Οκτωβρίου, το εβραϊκό νεκροταφείο Θεσσαλονίκης «λερώθηκε» με το σύνθημα «Death to Israel» («Θάνατος στο Ισραήλ»). Την επόμενη μέρα, 11 Οκτωβρίου, άγνωστοι έσπασαν τέσσερις τάφους στο εβραϊκό νεκροταφείο της Ρόδου. Και, τέλος, στις 16 Οκτωβρίου, εμφανίστηκε το σύνθημα «With Jews you lose» («Με τους Εβραίους χάνεις») στη Θεσσαλονίκη, στην πρόσοψη του μνημείου που είναι αφιερωμένο στους 50.000 Θεσσαλονικείς Εβραίους που εξοντώθηκαν και το οποίο γίνεται συχνά στόχος βανδαλισμών». 

Ο εν Ελλάδι αντισημιτισμός, ενυπάρχει στο πεδίο του κοινωνικού και στην δημόσια σφαίρα, συμβάλλει στη διαμόρφωση και πολιτικών αφηγήσεων που θέτουν ως σημείο αναφοράς τον ‘αρνητικό ρόλο’ του Εβραίου και των Εβραίων στην ιστορία, συν-διαλέγεται ή αλλιώς, συναρθρώνεται με συνωμοσιολογικές ρητορικές που τονίζουν και υπερ-τονίζουν εν προκειμένω την θεωρούμενη ως αρκούντως ‘ύποπτη’ δράση των Εβραίων σε μία σειρά εξελίξεων ανά τον κόσμο, εκεί όπου παράλληλα, νοηματοδοτείται το αρχέτυπο της ‘Εβραϊκότητας’ που όχι μόνο ‘πλήττει,’ αλλά και κινείται συνωμοσιολογικά και παρασκηνιακά για την προώθηση των δικών της στενών συμφερόντων. 

Τα επιμέρους χαρακτηριστικά του αντι-σημιτισμού που δεν καθίσταται μονολιθικός και ενιαίος, αλλά αντιθέτως συντίθεται από διάφορες εκφάνσεις, πολιτικές και ιδεολογικές, μπορεί να μας προσφέρουν τα συμπεράσματα της έρευνας σχετικά με τον αντισημιτισμό στην Ελλάδα, που πραγματοποίησε η ‘Anti-Defamation League’ (ADL).  Η έρευνα που διεξήχθη  αναδεικνύει το υπόστρωμα των θέσεων που συγκροτούν τον εγχώριο αντισημιτισμό, με τα ποσοστά των Ελλήνων που εκφράζουν διάφορες αντι-σημιτικές θέσεις να είναι ιδιαίτερα υψηλά. 

Μεταξύ αυτών των θέσεων ξεχωρίζει το 60% που θεωρεί πως οι Εβραίοι ‘συζητούν πάρα πολύ’ το τι συνέβη στο ‘Ολοκαύτωμα,’ σε ένα σημείο όπου διαφαίνονται τάσεις μίας εσωτερικής σχετικοποίησης της μαζικής Εβραιο-κτονίας που ναι μεν δεν αρνείται το τι έλαβε χώρα, αλλά από την άλλη δε, πιστεύει ό,τι δίδεται υπερβολικά μεγάλη σημασία σε κάτι που συνιστά ένα μόνο από τα γεγονότα της ιστορίας του 20ου αιώνα. 

Από την άλλη, το 82% πιστεύει ό,τι οι Εβραίοι ελέγχουν σε μεγάλο ποσοστό τις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές, το 74% ό,τι ασκούν μεγάλη επιρροή επί των διεθνών υποθέσεων, ενώ ένα 69% τείνει να υιοθετεί την θέση ό,τι οι Εβραίοι ελέγχουν σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Εάν αθροίσουμε και αξιολογήσουμε τους τρεις τελευταίους δείκτες που δεικνύουν προς τον άξονα της Εβραϊκής ‘κυριαρχίας’ και της Εβραϊκής επιρροής προς ό,τι θεωρείται σημαντικό για την εξέλιξη του κόσμου, θα λέγαμε πως σημασιοδοτούνται οι όροι της οιονεί ‘καχυποψίας’ και ‘δυσπιστίας’ για την Εβραϊκή κοινωνική παρουσία, προβάλλεται η αίσθηση του διαχωρισμού των Εβραίων από ό,τι περιλαμβάνει τον υπόλοιπο κόσμο, στο εγκάρσιο σημείο όπου ο αντισημιτισμός που διαμορφώνεται εδώ, δεν προσιδιάζει προς την κατεύθυνση της ‘απο-απανθρωποίησης’ του Εβραίου, αλλά τρέφεται δραστικά και νοηματικά, από την ‘μη-αποκάλυψη’: Σε αυτό το πλαίσιο, αυτός που δεν ‘βρίσκεται από πίσω,’ που δεν ‘αποκαλύπτει’ την υπόγεια δράση του, αυτός που μηχανορραφεί και  επηρεάζει συνεπεία της ‘ανοχής’ που απολαμβάνει και της θέσης που κατέχει στα κέντρα λήψης των αποφάσεων, κατονομάζεται και είναι ο ‘Εβραίος.’

 Έτσι, ο αντισημιτισμός της υπόνοιας δεν είναι μόνο συνωμοσιολογικός, αλλά και μυθευτικός, στο βαθμό που δύναται να αξιοποιήσει μύθους περί της Εβραϊκότητας και δη της ‘κυρίαρχης Εβραϊκότητας’ έτσι όπως αναπαράγονταν και αναπαράγονται σε διάφορες αφηγήσεις. Από τα βάθρα του ‘μοναδικού,’ ο ‘Εβραίος’ κυριαρχεί και θέτει στο στόχαστρο ιδιαίτερες κουλτούρες, όπως η ελληνική. 

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τον διάστικτο από μνήμες και ρητορικές που εμβαπτίζονται στα νάματα του ‘προφητικού,’ ο αντισημιτισμός, και αυτής της μορφής, αναπαράγεται. Με τους όρους του Γάλλου φιλοσόφου των ιδεών Pierre-Andre Taguieff, έχουμε να κάνουμε με μία «νέα αντιεβραϊκή βουλγκάτα», αρκούντως επιθετική και με μεγάλη αυτοπεποίθηση στο να διεκδικήσει, αφενός μεν σημαντικό χώρο στην δημόσια σφαίρα, και αφετέρου δε την ‘αλήθεια’ και το ‘δίκαιο’ της.

 Ο αντισημιτισμός στέκει στο μέσον μίας διαχεόμενης οργής, όντας όσο χρειάζεται λαϊκότροπος, στο βαθμό που δεν ενσκήπτει το ‘κάνε το όπως ο Εβραίος,’ ως εξ ορισμού αντανάκλαση του τρόπου με τον οποίο επιτεύχθηκε η Εβραϊκή-Ισραηλινή ισχύς με μέτωπο τις Ισραηλινο-παλαιστινιακές σχέσεις, όσο και τις σχέσεις του Ισραήλ με Άραβες γείτονες του (ενυπάρχει αυτό το μοτίβο, πλέον), αλλά ο παραμορφωτικός καθρέπτης της ‘άρνησης’ που δηλώνεται ενίοτε ταυτοτικά και πολιτικά: ‘Μη γίνεις όπως ο Εβραίος,’ ήτοι ‘ύπουλος εκμεταλλευτής.’ 

Ένα συμβολικά ‘βίαιο’ πρόσημο κατατίθεται το οποίο και παράγεται ως υπενθύμιση απώλειας, απώλειας ιστορικής μνήμης και ταυτότητας. «Με τους Εβραίους χάνεις». Η διαπάλη εναντίον του αντισημιτισμού και των διαφόρων όψεων που τον συγκροτούν ειδικότερα, πρέπει να είναι έντονη, συμβολικά και πολιτικά ιδωμένη, δια-κρατώντας ως μείζον διακύβευμα την αντιμετώπιση του στις ρίζες του, κάτι που μπορεί να συμβεί και μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος. Η κοινωνική, πολιτική απίσχναση της Χρυσής Αυγής η οποία παρήγαγε αντισημιτισμό και δεν ήταν η μόνη,  δεν σημαίνει και το αυτόματο τέλος του αντισημιτισμού, από την στιγμή όπου οι διάφορες παραφυάδες του, τρέφονται κοινωνικά αλλά και πολιτικά. Μνημονικά και φαντασιακά, χτίζοντας τον ιδεότυπο του εβραϊκού ‘εξαιρετισμού.’ 

Η βεβήλωση σε τόπους εβραϊκής μνήμης, η αναγραφή ενός λόγου που επιζητεί την ‘έξωση’ του Εβραίου, λειτουργούν ως ένας ακτιβιστικός ( εθνικιστικής-ακροδεξιάς χροιάς),  αντισημιτισμός, που παράγεται δίπλα μας, εκφράζοντας την έλλειψη ανοχής, την μνησικακία και την έλλειψη αποδοχής: Ο Εβραίος δεν γίνεται ‘αποδεκτός.’

 Και ένα στοιχείο που καταδεικνύει την βαθιά  εργασία που πρέπει να επιτελεσθεί πολιτικά, ιστορικά, μνημονικά και γνωσιακά, εναντίον του αντισημιτισμού, το παραθέτει σε άρθρο του καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, Γρηγόρης Καλφέλης. Υπό αυτό το πρίσμα, «μόνο το 60% των Ελλήνων πιστεύει ότι το Ολοκαύτωμα ήταν μια «αρνητική εξέλιξη», με την Εβραϊκή εξόντωση να καταπίπτει στα πεδία της δικαιολογημένης, για ό,τι έχουν ‘διαπράξει ιστορικά, ‘τιμωρίας τους.’ Το στοιχείο αυτό είναι ανησυχητικό, και οφείλει να λειτουργήσει ως σημαίνον όρος κινητοποίησης και δράσης ενάντια στον αντισημιτισμό.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ