Σαν σήμερα - 29 Δεκεμβρίου 1959 - Το κιλό παίρνει τη θέση της οκάς

 

Η οκά είχε καθιερωθεί στην Ελλάδα από το 1876, ήταν μονάδα μέτρησης βάρους τουρκικής προέλευσης και αντιστοιχούσε σε 1.280 γραμμάρια. Επίσης, υποδιαιρούνταν σε 400 δράμια που αντιστοιχούσε σε 3,2 γραμμάρια το καθένα, ενώ πολλαπλάσιό της ήταν το καντάρι, ίσο με 44 οκάδες.

Τον πρώτο καιρό επικράτησε χάος. Οι νοικοκυρές εξακολουθούσαν να ζητούν προϊόντα σε δράμια γιατί δυσκολεύονταν να υπολογίσουν την ποσότητα σε γραμμάρια και οι καταστηματάρχες έκαναν τις πράξεις με χαρτί και μολύβι.

Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», στις 2 Ιουλίου 1959, όπου ο δημοσιογράφος Φάνης Κλεάνθης έγραφε: «Οι γυναικούλες της αθηναϊκής συνοικίας που βγήκαν χθες το πρωί να ψωνίσουν, έτριβαν με κατάπληξη τα μάτια τους μόλις αντίκρισαν τις πινακίδες με τις τιμές στα διάφορα μαγαζιά. Το ψωμί 5 δραχμές. Το κρέας 28. Το ρύζι, η ζάχαρη, το λάδι, τα μακαρόνια - όλα τα έβλεπαν πιο φθηνά κατά 25% περίπου. Καλέ τι θαύμα έγινε κι έπεσε τόση φθήνια; είπε μία και σταυροκοπήθηκε».   

Και συνέχιζε: «Αλλά αν τα θαύματα κρατούν, όπως λέει η παροιμία, τρεις μέρες, το χθεσινό δεν κράτησε ούτε τρία λεπτά. Πολύ γρήγορα η ψευδαίσθηση διαλύθηκε, γιατί πληροφορήθηκαν όλοι πως οι νέες τιμές αφορούσαν τα νέα σταθμά. Πέντε δραχμές είχε το κιλό το ψωμί και 28 το κιλό το κρέας - και όχι η οκά. Εν τω μεταξύ, από χθες, οι μπακάληδες βρήκαν τον μπελά τους. Διότι οι πελάτες ασυνήθιστοι στα νέα σταθμά, καθορίζουν σε οκάδες και δράμια την ποσότητα που θέλουν να αγοράσουν. Αυτοί όμως δεν επιτρέπεται να μεταχειριστούν δράμια. Πρέπει να ζυγίσουν με γραμμάρια και καταφεύγουν κάθε τόσο σε ειδικούς πίνακες που έχουν κρεμάσει πλάι στις ζυγαριές».

Οι μπακάληδες, μάλιστα, ζητούσαν να γραφτεί ξανά ο πολύ διαδεδομένος τότε «Οδηγός μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής», γιατί οι γυναίκες εμφανίζοντας με τη συνταγή ανά χείρας, η οποία όμως αναφερόταν σε δράμια.

Πηγή: athensvoice.gr


Η οκά ήταν Οθωμανική μονάδα μέτρησης μάζας. Ύστερα από την κατάρρευση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, συνέχισε να χρησιμοποιείται στα κράτη που προέκυψαν από τη διάλυσή της, συνήθως παράλληλα με τις μονάδες του μετρικού συστήματος. Η οκά υποδιαιρούνταν σε 400 δράμια.

Η μάζα η οποία αντιστοιχούσε σε μία οκά ποίκιλε, στους ύστερους χρόνους της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ορίστηκε στα 1,2829 χιλιόγραμμα. Η οκά υποδιαιρούνταν σε 400 dirhem (δράμια), μάζας 3,20725 γραμμαρίων. Τα πολλαπλάσιά της ήταν το kantar (καντάρι) ίσο με 44 οκάδες (=56,4476 χιλιόγραμμα) και το (τσεκί) ίσο με 4 καντάρια (=225,7904 χιλιόγραμμα). Η οκά έπαψε να χρησιμοποιείται στην Τουρκία την 1η Απριλίου του 1931. Στην Τουρκία ονομάζεται eski okka (=παλαιά οκά) ή kara okka (=μαύρη ή μεγάλη οκά) σε αντιδιαστολή με το χιλιόγραμμο το οποίο ονομάζεται yeni okka (=νέα οκά).

Στην Ελλάδα η οκά αντιστοιχούσε σε 1.282 γραμμάρια και το δράμι σε 3,205 γραμμάρια και παρέμεινε σε παράλληλη χρήση με τις μονάδες του μετρικού συστήματος οι οποίες είχαν υιοθετηθεί από το 1876. Ειδικά για τη μέτρηση υγρών οι αντιστοιχίες ήταν 1 οκά = 1.280 γρ. και 1 δράμι = 3,2 γρ.

Η χρήση της επέζησε έως τη δεκαετία του 1990 στις συσκευασίες εμφιάλωσης του ούζου, του τσίπουρου και των συναφών ποτών: 80 γρ. (“εικοσιπενταράκι”), 160 γρ. (“πενηνταράκι”), 320 γρ. (“εκατοσταράκι”), 640 γρ. (“μισοκάρικο”).

 Στην Κύπρο η οκά παρέμεινε σε χρήση έως τη δεκαετία του 1980. Στην Αίγυπτο αντιστοιχούσε σε 1,23536 κιλά, στην Τρίπολη της Λιβύης σε 1,2208 κιλά, ενώ στη Βλαχία σε 1,283 λίτρα για τα υγρά και 1,537 λίτρα για τα στερεά.

Πηγή: votegreece.gr

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ