Σταχυολογήματα της Μαρτυρίας του Ιωάννου Πρόδρομου και Βαπτιστού - Του Ιωάννη Λότσιου

 

Στις 7 Ιανουαρίου εορτάζουμε την Σύναξη[1] του Ιωάννου Προδρόμου και Βαπτιστού, έναν προφήτη που συνδέει τις δυο Διαθήκες, Παλαιά και Καινή[2].
 

Πραγματικά κάτι νέο συμβαίνει στις όχθες του ποταμού Ιορδάνη που συναντιούνται οι δυο Διαθήκες : «Χειρί σου βαπτίσας, Βαπτιστά, τν δι θαλάσσης, γαγόντα τν σραήλ, Προφητν πάντων, πέρτερος δείχθης· δι νευφημομεν τν θείαν χάριν σου»[3]. Η διάσχιση των ουρανών και η φανέρωση του Θεού, μπορεί να υπήρχαν και σε άλλους προφήτες, αλλά στον Ιωάννη είναι μια καινούργια εμπειρία. Ο Θεός φανερώνεται στην Θεια οικονομία με την τριαδική μορφή, ως Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Ο Θεός είναι φως και πυρ, άλλα όχι όπως ήταν γνωστό στην παλαιά διαθήκη. Κατεβαίνει φωτιά στα ύδατα, το Πνεύμα το Άγιο, όχι για να καταστρέψει, αλλά για να αναδημιουργήσει  και να ανορθώσει την κτίση και τον άνθρωπο στο πρόσωπο του Χριστού. Το ‘’σχίσμα’’ των ουρανών που γίνεται μπροστά στους οφθαλμούς του Ιωάννη, δεν είναι καταστρεπτικό αλλά σωτήριο.
 

Σε αυτό το «σχίσμα» ο Ιωάννης δεν προσπαθεί να πάρει τους ανθρώπους για να επιστρέψει πίσω στο Νόμο της Παλαιάς Διαθήκης.  Ετοιμάζει την οδό για κάτι καινούριο, προσβλέπει για μια σχέση Θεού και ανθρώπων που έρχεται και είναι εγγύς. Η αποστολή του Ιωάννου διεξήχθη σύμφωνα με τον μωσαϊκό νόμο, αλλά δεν παρέμεινε στον ίδιο, δεν αναφερόταν σε μια απλή τήρηση του. Ο Ιωάννης προετοιμάζοντας την οδό του Κυρίου ξεκίνησε να αποκαλύπτει διάφορες πτυχές της εν λόγο ερχομένης Βασιλείας του Θεού, που είναι η Εκκλησία. Ο Βαπτιστής συνδέει εκ νέου άρρηκτα την ιστορία και την θεολογία. Είναι ο Θεός πρόσωπο που έρχεται πλέων σε σχέση, σύναξη, εκκλησία. Αυτό είναι ένα νέο δεδομένο, μια πραγματική Θεοφάνεια. 

Προφήτης και Πρόδρομος, ασκητής, η φωνή του Λόγου, ο Λύχνος του Φωτός ο Εωσφόρος, είναι μερικά από τα σταχυολογήματα της υμνολογίας των Θεοφανείων, που δείχνουν τις αρετές και συγχρόνως την αποστολή του Ιωάννου: «Εγνετο νθρωπος πεσταλμνος παρ Θεο, νομα ατ ᾿Ιωννης·  οτος λθεν ες μαρτυραν, να μαρτυρσ περ το φωτς, να πντες πιστεσωσι δι' ατο.  οκ ν κενος τ φς, λλ' να μαρτυρσ περ το φωτς»[4]. Ο Ιωάννης μαρτυρεί ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, ο αναμενόμενος, αλλά και ο Αμνός του Θεού. 

Αυτό το νέο, η καλή αγγελία μας αναφέρει ότι η αρχή των μεσσιανικών προσδοκιών είναι μια πραγματικότητα, ο Μεσσίας είναι παρών στην ιστορία της ανθρωπότητας. Πολλοί άνθρωποι την εποχή εκείνη ακολούθησαν τον Ιωάννη αναζητώντας ελπίδα, αναμονή επίσης μιας εκπλήρωσης μιας μεσσιανικής επαγγελίας. Ο Ιωάννης δεν επέτρεψε, αλλά αρνήθηκε κάθε τιμή, κάθε δόξα που γνώρισε ότι δεν ήταν δική του, ανήκε στον Μεσσία. Γνώριζε ότι η προετοιμασία και το κήρυγμα της μετανοίας που είχε αναλάβει, δεν ήταν για τον ίδιο αλλά για τον αναμενόμενο. Είχε την πληροφορία εκ πνεύματος Αγίου, ότι ο Μεσσίας είναι αυτός που δει να κατεβαίνει στην Κεφαλή του το Άγιο Πνεύμα. Αυτή είναι η μαρτυρία του Ιωάννου: «Τ παριον βλπει ᾿Ιωννης τν ᾿Ιησον ρχμενον πρς ατν κα λγει· δε μνς το Θεο αρων τν μαρταν το κσμου.  οτς στι περ ο γ επον· πσω μου ρχεται νρ ς μπροσθν μου γγονεν, τι πρτς μου ν.  κγ οκ δειν ατν, λλ' να φανερωθ τ ᾿Ισραλ, δι τοτο λθον γ ν τ δατι βαπτζων.  κα μαρτρησεν ᾿Ιωννης λγων τι τεθαμαι τ Πνεμα καταβανον ς περιστερν ξ ορανο, κα μεινεν π' ατν.   κγ οκ δειν ατν, λλ' πμψας με βαπτζειν ν δατι, κενς μοι επεν· φ' ν ν δς τ Πνεμα καταβανον κα μνον π' ατν, οτς στιν βαπτζων ν Πνεματι Αγίῳ.  κγ ἑώρακα κα μεμαρτρηκα τι οτς στιν υἱὸς το Θεο »[5] .

Το μήνυμα του Ιωάννη για την μετάνοια, συνεπάγεται μια βαθιά συνείδηση σε κάθε άνθρωπο πιστό, για μια απαιτουμένη αναμόρφωση της καθημερινής ζωής. Χρειάζονται καρποί, στοιχεία δηλαδή που φανερώνουν την πνευματική πρόοδο. Η ταπείνωση πρέπει να είναι ειλικρινής και όχι επιφανειακή. Οτιδήποτε το επιφανειακό είναι πρόσκαιρο, είναι ξερό, είναι άκαρπο. Περισσότερο οι καρποί δεν πρέπει να οικειοποιούνται γνωρισμάτων ή χαρισμάτων που ανήκουν σε άλλους.

 


 

[1]Επισκόπου Φαναρίου Αγαθαγγέλου ‘’Σύναξις του αγίου ενδόξου Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου’’, Στο Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, τ. Ιανουαρίου, σ. 99-102.
[2] Κατά Μάρκον, 1, 1-4. «αρχή τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Ὡς γέγραπται ἐν τοῖς προφήταις, ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου· φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ, ἐγένετο Ἰωάννης βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.
[3] Μεγαλυνάριον.
[4] Κατά Ιωάννην, 1, 6-8.
[5] Κατά Ιωάννην, 1, 29-34. Και 10, 41: «καὶ πολλοὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλεγον ὅτι ᾿Ιωάννης μὲν σημεῖον ἐποίησεν οὐδέν, πάντα δὲ ὅσα εἶπεν ᾿Ιωάννης περὶ τούτου, ἀληθῆ ἦν. καὶ ἐπίστευσαν πολλοὶ ἐκεῖ εἰς αὐτόν».

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ