Για τις συγκρούσεις στη Βόρεια Ιρλανδία - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Τις τελευταίες ημέρες, στη Βόρεια Ιρλανδία, που αποτελεί συστατικό μέρος του Ηνωμένου  Βασιλείου,  παρατηρούνται εντάσεις που ενίοτε δίνουν την θέση τους σε επεισόδια στους δρόμους της πρωτεύουσας της περιοχής, Μπέλφαστ, είκοσι τρία χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της 'Μεγάλης Παρασκευής,' που συνέβαλλε στη θεμελίωση μίας βιώσιμης ειρήνης και σταθερότητας στη Βόρεια Ιρλανδία. 

Τα αποτελέσματα της οποίας, διαχύθηκαν (output) και στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Ας δούμε αρχικά, τι γράφει ο Αλέξης Ηρακλείδης για την περιώνυμη Συμφωνία της 'Μεγάλης Παρασκευής.' "Επειδή όμως στις μεγάλες διενέξεις κεντρικό ρόλο παίζουν τα ζητήματα συλλογικής ταυτότητας, οι αντιλήψεις/στερεότυπα για τον εχθρό και η ανικανότητα ουσιαστικής επικοινωνίας, μία άλλη οδός είναι η έμφαση σ' αυτή τη διάσταση της διένεξης. Το ζητούμενο εδώ είναι η βαθύτερη αλληλοκατανόηση μέσω της αποδοχής του άλλου ως ίσου και ταυτόχρονα ως διαφορετικού. Παραπέμπει δηλαδή στην ταύτιση και αλληλοκατανόηση με τον Άλλο (empathy), στη συμβολική αντιστροφή των ρόλων και στην «ισομέρεια στην εκτίμηση» (parity of esteem) όπως τονίσθηκε στη Συμφωνία του Μπέλφαστ (της Μεγάλης Παρασκευής) του 1998 στο πρόβλημα της Βόρειας Ιρλανδίας».

Η Ιρλανδική διένεξη ήταν μεν βαθιά ιστορική-πολιτική, εγγράφοντας και εθνοτικά χαρακτηριστικά, ένα έντονο συγκρουσιακό 'φορτίο' ή αλλιώς, ένα έντονο 'φορτίο' βίας, δίχως όμως αυτές οι παράλληλες διαστάσεις να αποτρέψουν την σύγκλιση, την εντατικοποίηση των διπλωματικών προσπαθειών, την ανάδειξη του στοιχήματος της αλληλοκατανόησης ως πρωταρχική προϋπόθεση για την παύση της ένοπλης σύγκρουσης.

Τώρα, οι εντάσεις της προηγούμενης εβδομάδας, έχουν ως αφορμή, όχι αυτή καθαυτή την διαδικασία εξόδου της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά, τα χαρακτηριστικά αυτής, και ως προς τις σχέσεις Βόρειας Ιρλανδίας και υπόλοιπης Μεγάλης Βρετανίας και ως προς τις σχέσεις Δημοκρατίας της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.

 Όπως διαβάζουμε στη διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας 'Η Καθημερινή': «Την Τετάρτη στο Μπέλφαστ, ταραξίες συγκρούστηκαν με την αστυνομία στη «γραμμή της ειρήνης», το τείχος που χωρίζει τις συνοικίες Προτεσταντών και Καθολικών. Λεωφορείο πυρπολήθηκε στη διασταύρωση της οδού Σάνκιλ, τόπου αιματηρών συγκρούσεων στις ταραχές της δεκαετίας του 1970.Τα επεισόδια σημειώθηκαν κυρίως στις συνοικίες των Ενωτικών στο Ντέρι, στο Μπέλφαστ και στις κωμοπόλεις της κομητείας Άντριμ, προπύργια των Προτεσταντών της Βόρειας Ιρλανδίας. Ενδεικτικός της βίας των διαδηλωτών είναι ο αριθμός των 40 αστυνομικών που τραυματίστηκαν την Τετάρτη, με τις Αρχές να προχωρούν στη σύλληψη μόλις δέκα υπόπτων. Ανησυχία προκαλεί η συμμετοχή παιδιών ηλικίας ακόμη και 12 ετών στις ταραχές, δημιουργώντας υπόνοιες για ενορχήστρωση των επεισοδίων, σύμφωνα με άρθρο της εφημερίδας The Guardian. Πέρα από την επιβολή τελωνειακών ελέγχων σε βρετανικά προϊόντα στα λιμάνια της Β. Ιρλανδίας, όπως ορίζει η συμφωνία μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών με στόχο την αποφυγή δημιουργίας «σκληρών οδικών συνόρων» μεταξύ Β. Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, η ενωτική κοινότητα θεωρεί ότι έχει παραδοθεί στην τύχη της από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον».

 Αν αυτή είναι η αφορμή της αύξησης της έντασης, έτσι όπως αρθρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας, τότε, δύναται να αναζητήσουμε την αιτία αυτής της έντασης στην αίσθηση ό,τι η έξοδος της Μεγάλης Βρετανίας και ο τρόπος ή αλλιώς, οι τρόποι με τους οποίους εφαρμόζεται το περιώνυμο Brexit, μεταβάλλουν την ποιότητα ζωής των Βορειοϊρλανδών, εμβαθύνουν το χάσμα μεταξύ μητροπολιτικής Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας, με το χάσμα να μετεξελίσσεται σε αίσθηση 'εγκατάλειψης' που τροφοδοτεί με 'καύσιμη ύλη' τις άτακτες κινητοποιήσεις και την ίδια την ένταση. 

Από την άλλη, ως αιτία (αιτιώδης συνάφεια), της όλης συνθήκης, καθίσταται ο ενδόμυχος φόβος, για αρκετούς εκ των προτεσταντών ενωτικών που δρουν εμπρόθετα, ό,τι η έξοδος της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που εν προκειμένω, έχει συμπαρασύρει και την Βόρεια Ιρλανδία, ενδέχεται να αποτελέσει το έναυσμα για την ανάδυση κεντρομόλων τάσεων, οι οποίες και μεταφράζονται σε προσπάθειες ένωσης της Βόρειας Ιρλανδίας με την Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Κάτι που δύναται να ανατρέψει την όλη κοινωνική-πολιτική ισορροπία που έχει επιτευχθεί μετά την Συμφωνία της 'Μεγάλης Παρασκευής.' 

Λαμβάνοντας υπόψιν αυτή την παράμετρο που ακόμη και εάν δεν εκδηλώνεται έντονα τροφοδοτεί την ίδια την δυνατότητα ανα-συγκρότησης επί του πεδίο του δρόμου της έννοια της 'Βρετανικότητας,' θα αναφέρουμε πως παρατηρείται μία έντονη κλιμάκωση που περιλαμβάνει ένα ρεπερτόριο δράσεων από το οποίο και δεν αποκλείεται η χρήση βίας.

 Ή αλλιώς, είναι η κλιμάκωση των μορφών άσκησης βίας γύρω από τις οποίες και δημιουργείται ένα πλέγμα εναντίωσης, με την όλη βία φέρει εντός της τα εξής στοιχεία: Πρώτον, καθίσταται αντι-αστυνομική, με αστυνομικές δυνάμεις να τίθενται στο στόχαστρο, εκεί όπου 'απελευθερώνεται,' όχι τεστοστερόνη, αλλά το πρόσημο της 'εχθροπάθειας' προς τον αστυνομικό που αναπαρίσταται ως 'συνένοχος' στην όλη κατάσταση.

 Δεύτερον, ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της όλης κατάστασης στη Βόρεια Ιρλανδία, είναι το ό,τι ενώ σε δράσεις στην Γαλλία και στην Ισπανία δημιουργήθηκαν οδοφράγματα ως έμπρακτη απόδειξη κλιμάκωσης-ριζοσπαστικοποίησης, στη Βόρεια Ιρλανδία η ασκούμενη βία, εστιασμένη σε αστυνομικούς, σε οδομαχίες,  εξελίσσεται φθάνοντας έως του σημείου πυρπόλησης ενός λεωφορείου. Με αυτόν τον τρόπο, η βία κοινωνικού  ή και νέου τύπου, δύναται να καταστεί συμβολική, αλλά και επικίνδυνη. 

Τρίτον, στις πράξεις βίας συμμετέχουν και άτομα νεαρής ηλικίας, ως εάν να επρόκειτο για μία τελετουργική εμβάπτιση στα νάματα του 'αντι-συστημισμού.' Στη βάση της βίας, ετίθετο το σημαίνον της ‘αποδοχής,’ το οποίο και «συνδέεται με την αξιολόγηση του κόστους και του οφέλους που έχουν τα επακόλουθα της δράσης συγκριτικά με τα επακόλουθα της μη-δράσης», κατά την ανάλυση των Νίκου Δεμερτζή, Μπετίνας Ντάβου και Βασίλη Θάνου. 

Αν και έντονο το φαινόμενο, κοινωνικά και πολιτικά, καθώς και πολυ-παραγοντικό, δεν έχει εξελιχθεί ακόμη σε μαζικό ή αλλιώς, σε κοινωνική εκστρατεία.  Η κληρονομιά της βίας προ της Συμφωνίας της ‘Μεγάλης Παρασκευής’ είναι ευδιάκριτη, όπως και ο φόβος για τον ‘νότιο Ιρλανδό.’ Προς ώρας, δεν θα υπογραμμίσουμε πως κινδυνεύει η Συμφωνία της 'Μεγάλης Παρασκευής' από τις ταραχές που ξέσπασαν στη Βόρεια Ιρλανδία και έχουν διάρκεια μίας εβδομάδας περίπου. 

Τα απόνερα όμως της εξόδου της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνδυασμό με την εξελισσόμενη πανδημική κρίση, δύνανται να δημιουργήσουν ζητήματα. Και ένα ζήτημα έχει να κάνει και με την νοηματοδότηση των ε όψεων ενός Βορειοϊρλανδικού 'κοινοτισμού,’ που διανθίζεται και από μία αντι-κυβερνητική χροιά. 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ