Για τις περιφερειακές εκλογές στη Μαδρίτη: Προεκλογική εκστρατεία και εκλογική αναμέτρηση - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Οι  περιφερειακές εκλογές στη Μαδρίτη, που πραγματοποιούνται μετά την απόφαση της Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, που είναι η επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης, να παραιτηθεί τον περασμένο Μάρτιο, είχαν  ιδιαίτερο ενδιαφέρον. 

 Και το ενδιαφέρον, πολιτικά όσο και ιδεολογικά, έχει αυξηθεί, από την στιγμή όπου εξεδήλωσε την πρόθεση του να παραιτηθεί από την θέση του αντιπροέδρου της Ισπανικής κυβέρνησης και να διεκδικήσει την περιφέρεια, ο επικεφαλής του κόμματος 'Podemos' (που συγκυβερνά με το Ισπανικό Σοσιαλιστικό κόμμα), Πάμπλο Ιγκλέσιας. 

Σε αυτό το πλαίσιο, εντός του ενδιαφέροντος που ανακύπτει (και για το εκλογικό αποτέλεσμα), οι περιφερειακές εκλογές της Μαδρίτης, και η προεκλογική εκστρατεία που προηγήθηκε, εγγράφουν τους επι-γενόμενους όρους μίας 'φορτισμένης' πολιτικοϊδεολογικής αντιπαράθεσης που εν προκειμένω, διεξάγεται και υπό το πρίσμα, μίας αρνητικής έγκλησης ιδεολογικών σημαινόντων τα οποία και άπτονται της Ισπανικής ιστορίας του 20ου αιώνα και ιδίως, της ιστορίας του τριετούς εμφυλίου πολέμου στη χώρα (1936-1939). 

Ως προς αυτό, στην προμετωπίδα του άμεσου πολιτικού λόγου, λόγου κοινωνικών απευθύνσεων και πολιτικών συσπειρώσεων, που αρθρώνει η εκ νέου υποψήφια για την θέση του κυβερνήτη Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, τίθεται το διλημματικό 'Κομμουνισμός ή Ελευθερία.' 

Σταχυολογούμε ενδεικτικά από την διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας 'Η Καθημερινή': «Στην κόπωση των πολιτών από τα περιοριστικά μέτρα απευθυνόταν το κεντρικό σύνθημα της Αγιούσο «Ελευθερία», το οποίο στη συνέχεια απέκτησε διχαστικό χαρακτήρα με εμφυλιοπολεμικούς τόνους (σοσιαλισμός ή ελευθερία), για να μεταλλαχθεί σε «κομμουνισμός ή ελευθερία» από τη στιγμή που ο ηγέτης του Podemos, Πάμπλο Ιγκλέσιας, ανακοίνωσε την απόφασή του να παραιτηθεί από το αξίωμα του αντιπροέδρου στην κυβέρνηση Σάντσεθ και να κατέβει υποψήφιος κυβερνήτης στη Μαδρίτη».

 Η περί «διαιρετικών τομών» (cleavages), ανάλυση των Lipset & Rokkan, θεωρούμε πως μπορεί να μας βοηθήσει στο να κατανοήσουμε πληρέστερα τον πολιτικό, ιδεολογικών αποχρώσεων, που χρησιμοποιεί η υποψήφια του αντιπολιτευόμενου 'Λαϊκού Κόμματος,' Ντίαθ Αγιούσο. 

Και το διλημματικό πρόσημο 'Κομμουνισμός ή Ελευθερία,' λειτουργεί και ως έκφραση μίας 'διαιρετικής τομής' μεταξύ του 'κομμουνισμού' που έχει πρόσωπο (Ιγκλέσιας) και 'όνομα' ('Ποδέμος'), ενδεχόμενη επικράτηση των οποίων, δύναται να μεταβάλλει δραστικά και επί τα χείρω, μία κοινωνική-πολιτική συνθήκη 'ελευθερίας,' στο εγκάρσιο σημείο όπου, ο συγκεκριμένος λόγος δύναται να συναρθρώσει την 'αίσθηση' της 'απειλής' που αντιπροσωπεύει ο αλά 'Ποδέμος' κομμουνισμός για τις δημοκρατικές ελευθερίες και τις Ισπανικές παραδόσεις και αξίες,  με την διασάλευση της 'ελευθερίας' που έχει επιτευχθεί σχετικά με την αντιμετώπιση, σε επίπεδο περιφερειακής κυβέρνησης, της πανδημικής κρίσης. 

Εκεί όπου η περιφερειακή κυβέρνηση έλαβε την απόφαση να διατηρήσει ανοιχτές συγκεκριμένες δραστηριότητες, αποφεύγοντας να προβεί στην εφαρμογή ενός εκτεταμένου 'lockdown,' κάτι που ουσιωδώς μας ωθεί στο υπογραμμίσουμε πως μέσω του περί 'κομμουνισμού' και 'ελευθερίας' λόγου της, η ίδια εμβαπτίζεται στα νάματα της 'αντίστασης' ενάντια σε 'παράλογα' και 'άδικα' μέτρα, ενάντια στην 'συμπαιγνία' 'Ποδέμος' και Σοσιαλιστών που επιθυμεί να εκφρασθεί πολιτικά και στη Μαδρίτη.

 Κατ' αυτόν τον τρόπο, η διαιρετική τομή, έτσι όπως αρθρώνεται και αναπαράγεται τροφοδοτείται από ένα ιστορικό-μνημονικό περιεχόμενο, προσλαμβάνοντας παράλληλα και επικαιρικές όψεις, για να καταδείξει, όχι μόνο την αντίθεση, αλλά και τους δύο διαφορετικούς 'κόσμου' που εκπροσωπούν οι δύο υποψήφιοι. 

Η τομή 'Κομμουνισμός ή Ελευθερία,' αντανακλά έναν κατά βάση πολωτικό πολιτικοϊδεολογικό λόγο, νοηματοδοτεί έναν 'συγκρουσιακό' αντι-κομμουνισμό ο οποίος και συμπληρώνεται από την θεωρούμενη ως 'εργαλειοποίηση' της πανδημίας (η πανδημία ως 'πρόσχημα'), με την Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, να προσιδιάζει προς τον άξονα «αναζήτησης συναρτήσεων μεταξύ των ατομικών χαρακτηριστικών των εκλογέων και συγκειμενικών (contextual) παραγόντων», για να παραφράσουμε ελαφρά την Βασιλική Γεωργιάδου.

 Έτσι, τα πολιτικά-λεκτικά μοτίβα που υιοθετεί, επιδιώκουν να αξιοποιήσουν πολιτικά-εκλογικά, τον φόβο που πυροδοτείται από την εφαρμογή μίας παρατεταμένης καραντίνας με ό,τι επιπτώσεις μπορεί αυτή να επιφέρει σε κοινωνικό, οικονομικό, αξιακό επίπεδο, με τον φόβο από την τυχόν εκλογική νίκη του υποψηφίου του 'Ποδέμος,' ο οποίος και θεωρείται ό,τι 'ενσαρκώνει' τον 'επαχθή κομμουνισμό.' 

Από την άλλη, σε μία λογική εμπρόθετης ανα-τροφοδότησης, ο υποψήφιος των 'Ποδέμος' Πάμπλο Ιγκλέσιας, αναγάγει το 'Φασισμός ή Ελευθερία,' σε κεντρικό του σύνθημα, κομίζοντας την πολιτική αντίληψη ό,τι η κυβερνήτης της περιφέρειας και εκ νέου υποψήφια, δεν είναι παρά η εκπρόσωπος του 'φασισμού' (βλέπε τον Ισπανικό εμφύλιο), αναπαριστάμενη ως το πολιτικό πρόσωπο που θέτει ως επίδικο το να στερήσει μείζονες αξίες και πολιτικές ελευθερίες από τους κατοίκους της Ισπανικής πρωτεύουσας. Άρα, η Αγιούσο ‘ενσαρκώνει’ με έναν ιδιαίτερο τρόπο, την ‘συνέχεια’ του φασισμού. 

 Εδώ η 'ελευθερία' αλλάζει περιεχόμενο, νοούμενη ως ζήτημα αξιών, εν αντιθέσει με την προσέγγιση της Αγιούσο, για την οποία η ελευθερία σημαίνεται και  με στοιχεία 'αξιών' και θεμελίων' (και ταυτοτικό ζήτημα). Στο υπόδειγμα των 'Ποδέμος,' ο υποψήφιος τους για την περιφέρεια της Μαδρίτης, αυτο-προσδιορίζεται ως ο 'υπερασπιστής' της Δημοκρατίας, με την διαιρετική τομή 'Φασισμός ή Ελευθερία,' να προσλαμβάνει οιονεί ακτιβιστικά χαρακτηριστικά. 

Η ελευθερία ως έννοια αλλά και έμπρακτα, διεκδικείται και από τους δύο, ή ορθότερα, σημασιοδοτείται, με τους δύο υποψηφίους να στοχεύουν, εν όψει εκλογών, να προσδώσουν στην υποψηφιότητα τους διαστάσεις πολιτικοϊδεολογικών μπλοκ, λειτουργώντας ως πόλοι ευρύτερων συσπειρώσεων. Κοινωνικά και πολιτικά. 

 Οι περιφερειακές εκλογές στην Ισπανία (Μαδρίτη), αποτελούν μία εκλογική αναμέτρηση που ενσωματώνει δραστικά και αντιθέσεις που ενσκήπτουν συνεπεία της πανδημικής κρίσης και της διαχείρισης της, αφήνοντας πεδίο ανοιχτό στην ιστορία, ενώ παράλληλα, η πόλωση που εκφράζεται εκατέρωθεν δεν λειτουργεί καταπραϋντικά. «Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν όταν έγινε γνωστό ότι Ιγκλέσιας και Αγιούσο έλαβαν απειλητικές επιστολές, που συνοδεύονταν από σφαίρες». 

Σε αυτή την πρόωρη εκλογική αναμέτρηση της Μαδρίτης, με βάση τα πρώτα αποτελέσματα που έχουν ανακοινωθεί, μία σημαντική νίκη κατήγαγε η Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, καταφέρνοντας, με σημαία της προεκλογικής της εκστρατείας την 'ελευθερία' και την διατήρηση-διασφάλιση της, αφενός μεν να αυξήσει τα ποσοστά της, συγκριτικά με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, κάτι που αποδεικνύει πως, πέτυχε να διευρύνει την κοινωνική-πολιτική επιρροή της υποψηφιότητας της, αναμειγνύοντας την ελπίδα με τον φόβο, και, αφετέρου δε, να καταστεί ένα εκ των σημείων αναφοράς της αυτοδιοικητικής σκηνής της Ισπανίας. 

Προβάλλοντας την 'εναλλακτική' στρατηγική αντιμετώπισης του κορωνοϊού που εφάρμοσε σε επίπεδο πόλης, και σε ένα δεύτερο επίπεδο, διατρανώνοντας την 'δικαίωση' της. Η εκλογική αναμέτρηση και το αποτέλεσμα της, που επιβεβαίωσε την πολιτική κυριαρχία της Αγιούσο, είχε ως δραστικό αποτέλεσμα, την ανακοίνωση της απόσυρσης του επικεφαλής του συγκυβερνώντος 'Ποδέμος,' Πάμπλο Ιγκλέσιας, από την πολιτική σκηνή της χώρας, ως απόρροια και της εκλογικής επίδοσης, επίδοσης χαμηλής δυναμικής που κατέγραψε.

 Και θεωρούμε πως η εξέλιξη αυτή δύσκολα θα αφήσει ανεπηρέαστο και το κόμμα, σε επίπεδο πολιτικού λόγου, επιλογών, και ίσως, συμμαχιών. Η ήττα του είναι πολιτική και στρατηγική, στο βαθμό που δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το κινητοποιητικό αφήγημα της Αγιούσο, αναλώνοντας δυνάμεις σε μία άγονη  ‘μάχη χαρακωμάτων.’

 Αύξηση της κοινωνικής-πολιτικής του επιρροής, όχι όμως στο βαθμό που αυτό παρατηρήθηκε με την Αγιούσο, σημειώνει και το ακροδεξιό πολιτικό κόμμα ‘Vox,’ επιτυγχάνοντας εν πρώτοις να ενισχύσει τόσο την πολιτική του παρουσία σε τοπικό επίπεδο, όσο και την ελκτικότητα του, όντας το κόμμα εκείνο που ευνοήθηκε από την αντι-σοσιαλιστική και αντι-κομμουνιστική αφήγηση της υποψήφιας του ‘Λαϊκού Κόμματος’ καθώς και από την πόλωση που διαμορφώθηκε. 

Κάνουμε την πολιτική-θεωρητική εκτίμηση, λέγοντας πως ρόλο στη διαμόρφωση του εκλογικού αποτελέσματος, διαδραμάτισε και η αίσθηση της πολιτικής και διαχειριστικής επάρκειας  που αποκόμισαν, σχετικά με την θητεία της Αγιούσο και την διαχείριση της πανδημίας (δεν ακολούθησε την ‘πεπατημένη’),  οι πολίτες της Μαδρίτης, με την ίδια να ‘διεισδύει’ και στην εκλογική-κοινωνική βάση ή αλλιώς, συμμαχία, άλλων υποψηφίων και κομμάτων. Στις τοπικές εκλογές στη Μαδρίτη, εν καιρώ πανδημίας, έλαβε χώρα μία σημαντική ανα-διάταξη κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, με το μπλοκ που προτάσσει έναν διαφορετικού τύπου ‘ορθολογισμό’ (της ‘διακινδύνευσης’ θα τον ονομάζαμε), συνασπισμένο γύρω από την υποψηφιότητα της Αγιούσο, να κερδίζει έδαφος.

 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ