Μοζαμβίκη και Ευρωπαϊκή Ένωση - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Μία είδηση που εν πρώτοις, μπορεί κάποιος να προσπεράσει, ιδίως εάν ληφθεί υπόψιν η καθημερινή παράθεση συμβάντων, δημοσιεύει η εφημερίδα 'Ναυτεμπορική' (η διαδικτυακή της έκδοση). 

 Και η είδηση αυτή έχει να κάνει με την σκέψη και πολύ περισσότερο, την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προβεί στην αποστολή ενός εκπαιδευτικού, στρατιωτικού σώματος στην Μοζαμβίκη. Κάτι που δεν επεχείρησε άμεσα σε μία άλλη χώρα της Αφρικής, όπου τα προηγούμενα χρόνια διεξάγονταν μία ανοιχτή ένοπλη σύγκρουση (με την εμπλοκή και περιφερειακών δρώντων): Και αναφερόμαστε στη Λιβύη.

 Αυτή η αναφορά όμως, δεν σημαίνει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν παρενέβη στα της Λιβυκής συγκρουσιακής ζώνης, με σημείο τομής να είναι τόσο η δημοσιοποίηση του μνημονίου οριοθέτησης που συνυπέγραψαν η Τουρκία με την τότε κυβέρνηση 'Εθνικής Ενότητας' του Φαγέζ Αλ-Σάρατζ, και, από την άλλη, η συνεπεία του πρώτου, δραστική ανάδειξη του βάθους της σύγκρουσης και του βαθμού εμπλοκής, στρατιωτικά, γεω-πολιτικά, των περιφερειακών δρώντων-δυνάμεων στη Λιβύη. 

Αποτέλεσμα αυτής της άμεσης αναγνώρισης μίας κατάστασης κρίσιμης (με τον φόβο μετατροπή της Λιβύης σε μία αντίστοιχη 'Συρία' να ελλοχεύει), ήταν η απόφαση για την επιβολή εμπάργκο όπλων και η πραγματοποίηση της εν εξελίξει σημαντικής ευρωπαϊκής επιχείρησης 'IRINI,' με πολεμικά πλοία διαφόρων χωρών-μελών να περιπολούν στα ανοιχτά της χώρας της Βόρειας Αφρικής με στόχο την τήρηση του εμπάργκο πώλησης όπλων προς τις αντιμαχόμενες μεριές. 

 Στη Μοζαμβίκη, θεωρούμε πως το σημείο εκείνο που ώθησε την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον ύπατο εκπρόσωπο της Ένωσης για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, να αξιολογήσουν σοβαρά την όλη κρισιακή κατάσταση στη πρώην Πορτογαλική αποικία, ήταν η κατάληψη της πόλης Πάλμα τον περασμένο Μάρτιο, από ένοπλες Ισλαμιστικές ομάδες, στο εγκάρσιο σημείο όπου η κατάληψη της πόλης συνιστά έναν ιδιαίτερο κρίκο της ένοπλης σύγκρουσης που διεξάγεται στη χώρα και ως επίκεντρο έχει την επαρχία 'Κάμπο Ντεγκάντο.'

 Η κλιμάκωση των συγκρούσεων στην επαρχία 'Κάμπο Ντεγκάντο,' με τις συγκρούσεις να αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας και ένοπλες ομάδες που από κοινού συγκροτούν ένα Ισλαμιστικό 'αστερισμό' που μάχεται στην περιοχή, έχει επιφέρει ως αποτέλεσμα την διαμόρφωση μίας οιονεί ανθρωπιστικής όσο και επισιτιστικής κρίσης (βλέπε και Υεμένη), με πολλούς κατοίκων της επαρχίας να σπεύδουν να εγκαταλείψουν τις εστίες του, τείνοντας προς την με εμπρόθετο τρόπο ένταξη τους στην κατηγορία του 'εσωτερικού πρόσφυγα-εκτοπισμένου.' 

Σταχυολογούμε από το σύντομο άρθρο της 'Ναυτεμπορικής': «Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα προειδοποίησε πρόσφατα ότι η κρίση στην επαρχία Κάμπο Ντεγκάντο, όπου βρίσκεται η Πάλμα, επιδεινώνεται. Εν μέσω βίας χιλιάδες άνθρωποι εγκαταλείπουν τις εστίες τους. Σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι υποφέρουν αυτή την περίοδο από οξεία πείνα. Έπειτα από μόνο μία επίθεση εναντίον της Πάλμα τον Μάρτιο 50.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τις εστίες του».

 Σε μία εξελισσόμενη και ρευστή συνθήκη εντός της οποίας εντάσσονται στρατιωτικές δυνάμεις, ένοπλες Ισλαμιστικές πολιτοφυλακές που υιοθετούν τακτικές ανταρτοπολέμου μη διστάζοντας όμως να επιτεθούν σε στρατηγικά σημεία (Πάλμα), ασκώντας μία εν-σώματη και έντονη βία, υποκείμενα (ή αλλιώς, η «τοπική κοινωνία», για να παραπέμψουμε στον όρο του Κώστα Κατσάπη), που βιώνουν και καθίστανται, με έναν ιδιαίτερο τρόπο, συμμέτοχοι, η Ευρωπαϊκή Ένωση, αποφασίζει να δράσει διπλωματικά και στρατιωτικά, παρατηρώντας την συνθήκη να βαίνει «πέρα από το αποδεκτό» (beyond the pale), κατά την έκφραση του Αλέξη Ηρακλείδη. . Το «Πέρα από το αποδεκτό», ενσκήπτει δραστικά ως απόρροια της κλιμάκωσης των συγκρούσεων και του αντίκτυπου εσωτερικά, όσο και του δυνητικού αντίκτυπου της σε περιφερειακό επίπεδο, της ενίσχυσης των θέσεων των Ισλαμιστών στην επαρχία, με τα συγκεκριμένα ζητήματα να συμβάλλουν στην διαμόρφωση μίας ενεργούς παρέμβασης από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Μοζαμβίκη. 

 Όταν μάλιστα,  η Ένωση δεν έχει θέσει εκ των προτέρων 'κόκκινες γραμμές.' Με την ενδεχόμενη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μοζαμβίκη και στην διαχείριση της σύγκρουσης, στο πλευρό της κυβέρνησης της χώρας να ερείδεται (το ζήτημα αυτού του του τύπου των επεμβάσεων παραμένει ακανθώδες), να ερείδεται και να σπεύδει να νομιμοποιηθεί πάνω στο κάλεσμα για ενίσχυση, μέσω αποστολής, που απηύθυνε η κυβέρνηση της Μοζαμβίκης, θα λέγαμε πως, κάποια εκ των διακυβευμάτων της επέμβασης ή αλλιώς, εμπλοκής, έχουν να κάνουν με τις εξής παραμέτρους: Πρώτον, την επιτυχή αντιμετώπιση των Ισλαμιστών μαχητών και την συρρίκνωση της επιρροής τους στην περιοχή (αν και το όλο πλαίσιο δεν περιορίζεται στην ‘ασφάλεια’),  μέσω συντονισμένων ενεργειών από κοινού με την κυβέρνηση της Μοζαμβίκης. 

Δεύτερον, την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής-επισιτιστικής κρίσης επί του πεδίου και την διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την παροχή απρόσκοπτης ανθρωπιστικής βοήθειας. Τρίτον, την σε διάφορα επίπεδα συνδρομή στην κυβέρνηση της χώρας, ώστε αυτή να ενισχύσει την θέση της εσωτερικά και εξωτερικά. Τέταρτον, ως απόρροια των παραπάνω, την διασφάλιση μίας ακόμη και εύθραυστης ισορροπίας-ειρήνης.

 «Έχουμε μερικά βήματα μπροστά μας, αλλά ελπίζω να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατό”, επεσήμανε μιλώντας σε δημοσιογράφους χθες Πέμπτη ο Μπορέλ. Η Πορτογαλία έχει προσφέρει το μισό προσωπικό της αποστολής αυτής στη χώρα της ανατολικής Αφρικής, η οποία ενδέχεται να μοιάζει με αυτή που έχει ήδη αναπτύξει η ΕΕ στο Μαλί, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και τη Σομαλία, εξήγησε ο ίδιος. “Ελπίζω και οι άλλες χώρες μέλη να μπορέσουν να συμπληρώσουν τη δύναμη”, πρόσθεσε ο Μπορέλ, χωρίς να διευκρινίσει από πόσα μέλη στρατιωτικού προσωπικού θα αποτελείται».

 Το κάλεσμα προς τις χώρες-μέλη, παραμένει ανοιχτό και μένει να φανεί πόσες και ποιες θα ανταποκριθούν. Ο σχεδιασμός για μία ευρωπαϊκή, στρατιωτική και εκπαιδευτική επιχείρηση στη Μοζαμβίκη, προσιδιάζει προς την κατεύθυνση συνύφανσης της αποκαλούμενης 'ανθρωπιστικής επέμβασης' και της διασφάλισης της ειρήνης μέσω της δημιουργίας φραγμών στην επιπλέον προώθηση Ισλαμιστών στην επαρχία. 

Η επιχείρηση που τελεί υπό την αίρεση της πραγματοποίησης της, δύναται να προστεθεί και εντός της 'ζώνης ασφαλείας' που έχει διαμορφωθεί στην Αφρική, μετά από κινήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως διεθνούς παίκτη.  Κινήσεις που αποδεικνύουν την στρατηγική στροφή προς την Αφρική  που ήδη έχει επιχειρηθεί. 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ