Για τις διαδηλώσεις για την έλλειψη νερού στο Ιράν - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν την τελευταία περίοδο, λαμβάνουν χώρα διαμαρτυρίες που έχουν να κάνουν με το ζήτημα της λειψυδρίας στην περιοχή του Αραβόφωνου Κουζεστάν, που εν προκειμένω, όπως διαβάζουμε σε σχετικό δημοσίευμα της διαδικτυακής έκδοσης της εφημερίδας 'Η Καθημερινή,' έχει προκληθεί από την έντονη και παρατεταμένη ξηρασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, το όλο και διττό ζήτημα της ξηρασίας-λειψυδρίας, μπορεί αιτιωδώς να συσχετισθεί με την εξελισσόμενη κλιματική κρίση που ήδη επηρεάζει διάφορες περιοχές του πλανήτη. 
Μπορούμε να προχωρήσουμε σε μία υπόθεση εργασίας, λέγοντας πως όσον αφορά την εκδήλωση της διαμαρτυρίας στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, η οποία και τα τελευταία χρόνια λειτουργεί ως κινηματικό 'εργαστήριο,' έχουμε να κάνουμε με μία οικολογικού-περιβαλλοντικού τύπου διαμαρτυρία, εκεί όπου, αφενός μεν τίθενται ζητήματα που άπτονται αυτού που οι Cox και Durham αποκαλούν ως «πολιτική του θυμού», και, αφετέρου δε, ανακύπτει ή αλλιώς, ανακύπτουν σε κεντρικό επίπεδο ζητήματα σχετικά με την δυνατότητα μίας καλύτερης και περισσότερο φιλο-περιβαλλοντικής διαχείρισης. Λίγο πιο πάνω έγινε λόγος για την ύπαρξη μίας «πολιτικής του θυμού» σε αυτές τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στο Ιράν.

 Έτσι, δίπλα σε αυτό το πλαίσιο υπεισέρχεται εμπρόθετα ο παράγοντας της περιβαλλοντικής ανησυχίας, με την στέρηση του νερού να αποκτά μία αυτοτελή δυναμική που μοιάζει αρκετή για να παραγάγει χορεία αντι-κυβερνητικών συναισθημάτων, σχετικών και με τις ενέργειες στις οποίες προχώρησε ή δεν προχώρησε η κυβέρνηση. 

Σταχυολογούμε ενδεικτικά από την έκδοση της 'Καθημερινής': «Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Χαμενεΐ δήλωσε χθες ότι δεν κατηγορεί τους διαδηλωτές που έχουν βγει στους δρόμους στην επαρχία Κουζεστάν. Το αραβόφωνο και πλούσιο σε υδρογονάνθρακες Κουζεστάν μαστίζεται από τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων πέντε δεκαετιών, η οποία έχει προξενήσει έντονη λειψυδρία.

Τουλάχιστον τρεις άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις, οι οποίες ξεκίνησαν στις 15 Ιουλίου. «Ο κόσμος έδειξε τη δυσαρέσκειά του, αλλά δεν μπορούμε να παραπονεθούμε γιατί το θέμα του νερού στο θερμό κλίμα του Κουζεστάν δεν είναι μικρό ζήτημα», είπε ο Χαμενεΐ σύμφωνα με το πρακτορείο Φαρς».

Οι διαδηλώσεις στην περιοχή του Κουζεστάν, σε μία Αραβόφωνη περιοχή, εγγράφονται εντός του πλαισίου των ευρύτερων διεργασιών που συντελούνται την τελευταία χρονικά περίοδο στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και έχουν ως βασικό θέμα το νερό και περαιτέρω την διαχείριση των υδάτινων πόρων. 

Και ως προς αυτό, πριν από λίγο καιρό το Ισραήλ υπέγραψε μία συμφωνία με την Ιορδανία, με βάση την οποία το πρώτο θα προμηθεύει την δεύτερη με ποσότητες νερού ικανές να καλύψουν την ζήτηση στο εσωτερικό της χώρας. 

Έτσι, επιχειρούμε να προβούμε σε μία σχετικές επισημάνσεις: Η πρώτη αφορά το γεγονός ό,τι στη Μέση Ανατολή το διακύβευμα των υδάτινων πόρων και της εξασφάλισης του νερού, καταλαμβάνει ιδιαίτερο ρόλο και ως προς την συγκρότηση, ενίσχυση και εμπέδωση διμερών σχέσεων μεταξύ κρατών περιοχής, αλλά και σε ό,τι έχει να κάνει με τις κοινωνικοπολιτικές διεργασίες και την δυναμική που αυτές αποκτούν, πυροδοτώντας εντάσεις, εσωτερικές και δια-κρατικές, και επίσης, διατηρώντας την αίσθηση ό,τι το πρόβλημα φέρει ένα περιφερειακό, ήτοι Μεσανατολικό περίβλημα. 

Η δεύτερη επισήμανση τώρα, σχετίζεται με τις αντίρροπες δυναμικές που αναπτύσσονται και συμπεριλαμβάνουν τόσο την επίτευξη συμφωνίας πάνω στην παραδοχή ό,τι το νερό ως σημαίνον πόρος ή αλλιώς, έμβιο αγαθό, μπορεί να διαμοιρασθεί, όσο και την εκδήλωση τοπικών αντιδράσεων όπως αυτές που πραγματοποιούνται στο Ιρανικό Κουζεστάν.

Oι εκδηλώσεις για την λειψυδρία στο Ιράν, φέρουν μεταιχμιακά χαρακτηριστικά. Και τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως, εάν δανεισθούμε την ανάλυση της Βασιλικής Γεωργιάδου περί «μεταιχμιακών» πολιτικών κομμάτων, θα πούμε πως, η μεταιχμιακότητα του συγκαιρινού 'κύματος' διαμαρτυρίας, έγκειται στο ό,τι από την μία πλευρά, αυτό το 'κύμα' εδράζεται πάνω στο ζήτημα της έλλειψης νερού που έχει αρνητική επίδραση στην ζωή ενός υποκειμένου καθώς και στην οργάνωση της εν ευρεία εννοία καθημερινής του ζωής, και, από την άλλη, ενέχει τους όρους εκείνους που μπορούν να την καταστήσουν την ίδια στιγμή μία κλασικού τύπου διαμαρτυρία η οποία, και επιτελείται στο πεδίο του δρόμου, αλλά και αναδεικνύει αιτήματα που κυμαίνονται από την αντιμετώπιση του ζητήματος της λειψυδρίας έως την κυβερνητική διαχείριση σε επιμέρους τομείς. Λίγο καιρό μετά την πραγματοποίηση των προεδρικών εκλογών στη χώρα. 

Οι δύο πτυχές αλληλοτροφοδοτούνται δημιουργώντας μία δυναμική που δεν αφήνει ανεπηρέαστη την κεντρική πολιτική τάξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με τον ίδιο τον Αγιατολάχ Χαμενεϊ να παρεμβαίνει, αναγνωρίζοντας την δυναμική των διαδηλώσεων και το πραγματολογικό υπόβαθρο τους, αλλά και επινοώντας ή αλλιώς, κατασκευάζοντας το αφήγημα του 'εξωτερικού 'εχθρού' που επιβουλεύεται τα εθνικά συμφέροντα του Ιράν. 

Οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας, με έναν ιδιαίτερο τρόπο και με άξονα το νερό και την ζωτική έλλειψη του και αξία του,  που παρά το ό,τι εκλείπει δεν παύει να 'γονιμοποιεί,' μπορούν να θεωρηθούν ως το 'διαβατήριο' εισόδου στη νέα εποχή.

Στο Κουζεστάν δεν διακρίνουμε την πραγματοποίηση «ημι-διαδηλώσεων» μετά από κάποιον δημόσιο και τελετουργικό εορτασμό του καθεστώτος, αλλά την επιτέλεση διαδηλώσεων και για λόγους υγείας, εν καιρώ πανδημικής κρίσης.

 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ