Για την συμφωνία Συρίας-Λιβάνου - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Η διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας 'Η Καθημερινή,' δημοσιεύει ένα άρθρο που εν προκειμένω, άπτεται των εσωτερικών εξελίξεων στο Λίβανο, χώρα που αντιμετωπίζει ήδη άμεσα και υπαρκτά ζητήματα τα οποία και προκαλεί η έλλειψη καυσίμων. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η έλλειψη καυσίμων, έναν χρόνο μετά από την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού, προκαλεί ήδη επιπτώσεις στην τροφοδοσία της αγοράς, και επιπλέον, στην απρόσκοπτη λειτουργία σημαντικών υποδομών όπως είναι τα νοσοκομεία. Σταχυολογούμε ενδεικτικά από το άρθρο της 'Καθημερινής': «Σε πλήρη οικονομική κατάρρευση, χωρίς ξένο συνάλλαγμα, ο Λίβανος γνωρίζει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων και διακοπές της ηλεκτροδότησης που παραλύουν σε μεγάλο μέρος τις υπηρεσίες και τις δραστηριότητες των νοσοκομείων, των εστιατορίων, των καταστημάτων και των βιομηχανιών».

 Πιο πάνω, σημειώθηκε πως συμπληρώθηκε ήδη ένας χρόνος από την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού, η οποία έκρηξη, παρά το ό,τι ενυπήρχαν κοινωνικές και πολιτικές προϋποθέσεις, δεν πυροδότησε την εκδήλωση ενός νέου 'κύματος' διαμαρτυρίας στη χώρα, διαπίστωση που μας ωθεί στο να πούμε πως κάθε συμβάν που δύναται να εξελιχθεί σε κρίση, δεν οδηγεί αυτομάτως και μεταφυσικώ τω τρόπω, σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας.

 Η έκρηξη ως «συγκινησιακό συμβάν», για να παραπέμψουμε στον Ekman, σχετίσθηκε με την, κατά τους Νίκο Δεμερτζή, Βασίλη Θάνο και Μπετίνα Ντάβου, «παραβίαση εδραιωμένων κανόνων, η οποία απειλεί τη σταθερότητα και την αίσθηση ελέγχου και σηματοδοτεί αλλαγές στο περιβάλλον».

Σε αυτό το πλαίσιο, η έκρηξη είναι εκείνο το συμβάν το οποίο και προσιδιάζει προς την «παραβίαση κανόνων» που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα και την ποιοτική διαβίωση στην πόλη της Βηρυτού, απειλεί και πλήττει μία ήδη υπονομευμένη σταθερότητα, επιβεβαιώνοντας μία ήδη υπάρχουσα κατάσταση κρίσης, προσδιορίζεται ως απόδειξη της 'απώλειας ελέγχου' από μία θεωρούμενη ως 'αδιάφορη' πολιτική τάξη, σημασιοδοτώντας, όχι αλλαγές ή μία σειρά αλλαγών, αλλά την ανάδυση ερωτημάτων που κυμαίνονται από το 'μέχρι πότε' έως το τι 'κάνουμε τώρα;' 

Δεν θα επιχειρήσουμε εδώ μία ανάλυση που να παραπέμπει, έστω και έμμεσα σε μία άμεση ή και ευθεία συσχέτιση της έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού με τις ελλείψεις καυσίμων και τα συνακόλουθα προβλήματα που προκαλούνται στη χώρα.

 Διότι, περισσότερο συνδέεται με την εν γένει κακή οικονομική κατάσταση της χώρας (κατάσταση που ανέδειξε και η έκρηξη), προστιθέμενη όμως, στη χορεία των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο Λίβανος τα τελευταία χρόνια, προβλήματα κοινωνικά, πολιτικά, αξιακά. 

Όμως, αυτή η κατάσταση που παραμένει κρίσιμη και εύθραυστη, ώθησε προς την αναζήτηση μη συμβατικών λύσεων, με διακύβευμα την βέλτιστη αντιμετώπιση της, επιμερισμένη, αφενός μεν προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης των ειδικών ζητημάτων που ενσκήπτουν ως προς την λειτουργία και δη την καθημερινή λειτουργία σημαντικών μονάδων και υποδομών, και, αφετέρου, προς την διαμόρφωση προϋποθέσεων για μία συνολική αντιμετώπιση της έλλειψης καυσίμων, που ακόμη και αν άμεσα δεν σπεύδει να 'θεραπεύσει' τους λόγους που την προκαλούν και την καθιστούν ζήτημα καθημερινών συζητήσεων, δεν παύουν να θέτουν στο επίκεντρο τρόπους αντιμετώπισης και κατά τι άμβλυνσης των επιπτώσεων που προκαλούνται.

 Και μία μη συμβατική λύση, και μάλιστα σημαντική, ήσαν η απεύθυνση στη γειτονική και για χρόνια εμπόλεμη Συρία, ώστε η ίδια, να λειτουργήσει ως σημαίνουσα χερσαία 'δίοδος' για την μεταφορά Αιγυπτιακού αερίου και «Ιορδανικού ηλεκτρικού» από το έδαφος της. 

Για να καταστεί εφικτή μία τέτοιου τύπου διευθέτηση, έλαβαν χώρα η ωρίμανση στο Λίβανο και στην κυβέρνηση της χώρας της θέσης ό,τι το Μπααθικό Συριακό καθεστώς εδώ δύναται να αποτελέσει μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος, η Συριακή προθυμία για την παροχή ουσιωδών διευκολύνσεων, η θέσπιση της ατζέντας και οι προετοιμασίες και συνομιλίες μεταξύ εκπροσώπων των δύο χωρών, η εμπλοκή διαφόρων υπουργείων, διαδικασίες που προετοίμασαν το έδαφος για την μετάβαση μίας ομάδας υπουργών του Λιβάνου στη Δαμασκό για περαιτέρω συνομιλίες και για την επίτευξη της συμφωνίας μεταφοράς ποσοτήτων Αιγυπτιακού αερίου και Ιορδανικού ηλεκτρικού στο Λίβανο μέσω Συρίας. 

Που ουσιαστικά εδώ λειτουργεί ως χώρα 'transit,' με το καθεστώς να αποσπά κάτι που επιθυμεί εν καιρώ συγκρούσεων που δεν διατηρούν βέβαια την ένταση των προηγούμενων ετών: Την αίσθηση ό,τι αποτελεί σημαντικό 'παίκτη' και ό,τι είναι ο μόνος και νόμιμος εκπρόσωπος της Συρίας. 

Δεν επρόκειτο για μία Λιβανέζικη «επίθεση ειρήνης» στη Συρία, κατά την έκφραση του Καλότυχου, αλλά, αντιθέτως, για την, σύμφωνα με την διατύπωση του De Soto, «συμβιβαστικής λύσης» (με όρους θεωρίας και όχι τόσο διπλωματίας, έχουμε να κάνουμε με μία λύση που εμπίπτει στην κατηγορία της λύσης 'θετικού αθροίσματος'), η οποία, και συνδράμει στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Λιβάνου να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που προέκυψαν από την έλλειψη καυσίμων, και από την άλλη, λειτουργεί υποστηρικτικά στις προσπάθειας της κυβέρνησης του Μπασάρ Αλ-Άσαντ στη Συρία, να συνεχίσει τα σταδιακά και ακόμη 'δειλά' ανοίγματα που επιχειρεί στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. 

Θα έχει ενδιαφέρον αν αυτή η συμφωνία που είναι πολιτική όσο και πρακτική, θα αποτελέσει το έναυσμα για την λήψη διπλωματικών-πολιτικών πρωτοβουλιών ενίσχυσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Σε επιμέρους πεδία και συνολικά. 

«Έχοντας κατ’ εξαίρεσιν το πράσινο φως των ΗΠΑ, ο Λίβανος θα προσπαθήσει να περάσει μέσω της Συρίας και των υποδομών της το αιγυπτιακό αέριο, αλλά και το ηλεκτρικό από την Ιορδανία, και αυτό παρά τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν στόχο το συριακό καθεστώς».

 Το όλο πλαίσιο, έτσι όπως τέθηκε, προσέφερε την δυνατότητα στην κυβέρνηση του Σύριου προέδρου Μπασάρ Αλ-Άσαντ, να δοκιμασθεί σε νέες συνθήκες, σε μία έστω και χαμηλής έντασης εξωστρέφεια που έχει απωλέσει, με την συγκεκριμένη συμφωνία που αξιο-θεμελιώνεται στις ενέργειες του Λιβάνου προς αναζήτηση λύσης, να συνιστά και απόδειξη-επιβεβαίωση των συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί στη Συρία τουλάχιστον τα τελευταία 4-5 έτη, και φέρουν το καθεστώς σε θέση κυρίαρχου δρώντος.

 Η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν αναγνωρίζει κάποιου είδους ‘μονοπώλιο’ της ‘Χεζμπολάχ’ όσον αφορά τις σχέσεις και την σύναψη σχέσεων με τη Συρία. Το τι θα επακολουθήσει όμως παραμένει ανοιχτό, ανοιχτό σε διαφορετικά ενδεχόμενα, καθότι η σημαντική συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι δύο πλευρές, δεν εγγυάται μεταφυσικά και απλοϊκά, μία συνέχιση των προσπαθειών και πόσω μάλλον, μία ενίσχυση των διμερών σχέσεων δια της συμπερίληψης και άλλων πεδίων ή αλλιώς, τομέων ενδιαφέροντος.

 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ