Για την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας - Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

 

Πριν από λίγες ημέρες, μία απόφαση που έλαβε το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας, πυροδότησε έντονες αντιδράσεις εντός και εκτός της Πολωνίας. Πιο συγκεκριμένα, αναφερόμαστε στην απόφαση με την οποία το Συνταγματικό Δικαστήριο «χαρακτήρισε ασύμβατα με το πολωνικό Σύνταγμα ορισμένα άρθρα των ευρωπαϊκών συνθηκών», όπως γράφει χαρακτηριστικά η δημοσιογράφος Νατάσα Μπαστέα. 

Για τον Πολωνικής καταγωγής, καθηγητή της Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Ουεστμίνστερ του Λονδίνου, Άνταμ Λαζόφσκι, η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας, φανερώνει την «έλλειψη εξοικείωσης με το δίκαιο της ΕΕ (σ.σ: Ευρωπαϊκής Ένωσης) και την καλά ρυθμισμένη νομολογία του δικαστηρίου του Λουξεμβούργου».

 Από αυτή την εκτίμηση, γίνεται φανερό ό,τι ο Άνταμ Λαζόφσκι υιοθετεί έναν κριτικό τόνο, καθώς για τον ίδιο, στην Πολωνία «έχουμε ένα Συνταγματικό Δικαστήριο το οποίο αποτελείται από δικαστές που ορίζονται κατά παράβαση του ίδιου του Συντάγματος. Δεν είναι ανεξάρτητος θεσμός αλλά μάλλον προέκταση του κυβερνώντος κόμματος (Pis )». 

Η εκτίμηση του καθηγητή Λαζόφσκι, που εν προκειμένω, απηχεί την πολιτική συγκεντροποίησης της εκτελεστικής εξουσίας στην Πολωνία, πολιτική που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια υπό την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος 'Νόμος και Δικαιοσύνη' (βλέπε την ανάλυση του Ξενοφώντα Κοντιάδη για το «κομματικό φαινόμενο») είναι ορθή, όμως αυτή η οφείλει να συμπληρωθεί από το γεγονός πως η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας αποτυπώνει ευδιάκριτα την οιονεί καχυποψία που διακρίνει τμήμα των θεσμών της χώρας και του κυβερνώντος κόμματος, ως προς την δυνατότητα περαιτέρω ενσωμάτωσης της χώρας εντός των ευρω-ενωσιακών δομών. 

Κάτι που σημαίνει πως, όπως δεικνύει η απόφαση αυτή, τμήματα των θεσμών της χώρας δεν αποδέχονται ασμένως την λειτουργία του ευρωπαϊκού κεκτημένου καθώς και την παραχώρηση του κανονιστικού ή αλλιώς, δικαιο-πολιτικού 'πρωτείου' στο ευρωπαϊκό δίκαιο, θεωρώντας πως μία τέτοια εξέλιξη 'αγγίζει' ουσιαστικά τον 'πυρήνα' και δη τον βασικό 'πυρήνα' της εθνικής κυριαρχίας της χώρας, περισσότερο και από την εκχώρηση αρμοδιοτήτων σε άλλους τομείς. 

Σε αυτό το πλαίσιο, θα τονίσουμε πως το Σύνταγμα της χώρας προσιδιάζει προς την κατεύθυνση μίας οιονεί 'ιεροποίησης' του, από την οποία και πηγάζει η αίσθηση υπεροχής του έναντι του ευρωπαϊκού δικαίου ή της ευρωπαϊκής έννομης τάξης, στο εγκάρσιο σημείο όπου και αποκαλύπτεται, όχι τόσο η πρόθεση της Πολωνίας να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση με το πρόσχημα της εναντίωσης στην υπεροχή του κοινοτικού Δικαίου ως έχει, όπως επίσης και η επιθυμία της να ανα-διαπραγματευθεί προς όφελος της την κατεύθυνση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, λαμβάνοντας περισσότερους πόρους κραδαίνοντας το 'χαρτί' της αποχώρησης, αλλά, αντιθέτως, η καχυποψία εκείνη που μετεξελίσσεται σε δυσανεξία όσον αφορά την προσαρμογή στον ευρωπαϊκό, θεσμικό τρόπο λειτουργίας και στην ευρω-ενωσιακή διαδικασία λήψης αποφάσεων. 

Υπό αυτό το πρίσμα, ο νεολογισμός 'Polexit' ο οποίος και δημιουργήθηκε με διακύβευμα την περιγραφή της όλης κατάστασης, έτσι όπως αυτή εξελίσσεται, έχει κερδίσει έδαφος στη δημόσια σφαίρα, όντας ο τρίτος νεολογισμός που αποδίδει ή θέλει να αποδώσει, τις σχέσεις μίας χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και το ενδεχόμενο της εξόδου αυτής της χώρας από την Ένωση. 

Οι άλλοι δύο ήσαν το γνωστό 'Grexit,' νεολογισμός με βάση τον οποίο σχηματοποιείται το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση εν καιρώ κοινωνικής και πολιτικής κρίσης, με τον νεολογισμό αυτό να γνωρίζει διάφορες μεταπτώσεις ως προς την συχνότητα χρησιμοποίησης του, ακριβώς διότι σχετιζόταν με την πορεία και με την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων των εκάστοτε κυβερνήσεων με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, και επίσης, ο νεολογισμός 'Brexit' για τον οποίο μπορούμε να πούμε πως πραγματώθηκε μέσα από μία επίπονη διαδικασία διαπραγματεύσεων μεταξύ των οργάνων της Ένωσης και της κυβέρνησης της Μεγάλης Βρετανίας. 

Κατ' αυτόν τον τρόπο, λαμβάνει χώρα η συγκρότηση ενός 'αστερισμού' που αναδεικνύει τις φυγόκεντρες δυναμικές που αναπτύχθηκαν στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις δυναμικές αυτές όμως να μην διαθέτουν τα ίδια χαρακτηριστικά και την ίδια ορμή. Το ‘Brexit’ όμως δεν κατέστη καταλύτης για την ενίσχυση ήδη υπαρχόντων φυγόκεντρων τάσεων. Οι επίπονες διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν, εκεί όπου η Ένωση δραστηριοποιήθηκε σε ένα οικείο για αυτήν πεδίο, άμβλυναν κατά τι τις όποιες δυναμικές, αποθαρρύνοντας ανάλογες σκέψεις εξόδου. 

 Η απόφαση του Πολωνικού Συνταγματικού Δικαστηρίου προκάλεσε, μετά από την γνωστοποίηση της, σειρά κινητοποιήσεων στη χώρα, εκεί όπου αυτές διέθεταν ένα ευδιάκριτο φιλο-ευρωπαϊκό στίγμα.

 Οι διαδηλώσεις ουσιαστικά εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα σε διάφορες πόλεις της Πολωνίας, και ως πρωταρχικά αιτήματα, αφενός μεν είχαν την ανάκληση της συγκεκριμένης δικαστικής απόφασης, και, αφετέρου δε, την διατράνωση της επιθυμίας για την παραμονή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ασκώντας έτσι κοινωνική-πολιτική πίεση προς την Πολωνική κυβέρνηση ώστε αυτή να μην προχωρήσει προς την κατεύθυνση της εξόδου. 

Οι διαδηλωτές, διεκδίκησαν «μια πολιτική και κοινωνική λειτουργία», για να παραπέμψουμε στην ανάλυση του Ξενοφώντα Κοντιάδη, προτάσσοντας μία κατά βάση αξιακή προσέγγιση η οποία και αποδίδει έμφαση στην ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη: 'Είμαστε ευρωπαίοι και επιθυμούμε να παραμείνουμε ευρωπαίοι.'

 Σταχυολογούμε ενδεικτικά από σχετικό δημοσίευμα της ηλεκτρονικής εφημερίδας 'Το Βήμα': «Δεκάδες χιλιάδες Πολωνοί σε όλη τη χώρα διαδήλωσαν σήμερα κατά μιας αμφιλεγόμενης απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου και υπέρ της παραμονής της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στη Βαρσοβία, οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία του Κάστρου. Κρατούσαν σημαίες της Πολωνίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης φωνάζοντας «Μένουμε», «Θα μείνουμε», «Είμαστε Ευρώπη». Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στο Γκντανσκ, το Πόζναν, την Κρακοβία και σε πολλές άλλες πόλεις. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, διαδηλώσεις έγιναν σε περισσότερες από 100 πόλεις σε όλη τη χώρα και σε αρκετές πόλεις στο εξωτερικό». 

Εξόν του πλαισίου μίας 'δραματοποιημένης' ανάλυσης της κατάστασης, θα ειπωθεί πως σε μία δυναμική κατάσταση, προς ώρας επιχειρείται να βρεθεί λύση,  με την Γερμανίδα καγκελάριο να τάσσεται υπέρ της διεξαγωγής διαλόγου με την Πολωνία για την διευθέτηση του ζητήματος που προέκυψε.

 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ